اصحاب حديث مى‌توان مطالب قابل اعتماد يافت، هر چند آنها خود چون اهل دقت و نظر نبودند وتنها به شنيدن، نقل و تقليد بسنده مى‌كردند نمى‌توانستند اين گونه مطالب را تشخيص دهند. (٢٨)

سيد مرتضى نيز همين رويه را در پيش گرفت. او از سويى قياس را باطل مى‌شمرد (٢٩)و بر ابن جنيد به جهت پيروى از ظنّ و قياس خرده مى‌گرفت (٣٠) و از سوى ديگر اعتماد خبر واحد را مردود مى‌دانست. سيد در مخالفت با عمل به خبر واحد سعى فراوان كرد و علاوه بر آن كه در سراسر آثارش اين رأى را ابراز مى‌داشت، در برخى از مؤلّفات خود به تفصيل به اين موضوع پرداخت. (٣١) البته او بيشتر روايات منابع معتبر حديث شيعه را خبر واحد نمى‌دانست و آنها را اخبار متواتر و مقرون به قراين علم آور و اطمينان بخش مى‌پنداشت. (٣٢)

شيخ طوسى دنباله رو مكتب فقهى شيخ مفيد بود و توانست آن را به كمال و اتقان برساند. او نيز شيوه فقهى ابن جنيد را به جهت اعتماد به قياس معتبر نمى‌دانست (٣٣) و در آثار خود نيز قياس را باطل مى‌شمرد. (٣٤) از سوى ديگر بر اهل حديث خرده مى‌گرفت كه آثار فقهى را به نقل الفاظ روايات منحصر كرده‌اند، به گونه‌اى كه اگر در بيان احكام شرعى از الفاظ ديگر استفاده شود، متحيّر مى‌گردند و در فهم آن در مى‌مانند. (٣٥)

مقدمه شيخ بر كتاب مبسوط، در بيان شيوه فقهى اش، شباهت فراوانى به عبارات نقل شده از شيخ مفيد در صفحات پيشين دارد كه ضمن نقد اجتهاد مبتنى بر قياس و رأى، بر فقه منصوص نيز

(٢٨) المسائل السرويه، ص٧٣.
(٢٩) رسائل المرتضى، ج١، ص٢٠٢؛ الذريعة إلى أصول الشريعه، ج١، ص٢٨٣ و ج٢، ص٦٥٦.
(٣٠) الانتصار، ص٤٧٠ و ٤٨٨؛ رسائل المرتضى، ج١، ص١٨٩.
(٣١) رسائل المرتضى، ج١، ص٢١؛ ج٣، ص٢٦٩ و ٣٠٩؛ ج٤، ص٣٣٥؛ الذريعة إلى أصول الشريعه، ج٢، ص٥١٧.
(٣٢) رسائل المرتضى، ج١، ص٢٦.
(٣٣) الفهرست، ص ٢٠٩.
(٣٤) عدة الاصول، ج١، ص٣٥٢ و ج٢، ص٦٤٧.
(٣٥) المبسوط، ج١، ص٢.