فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٤ - حضانت در فقه و قانون محمد رضا بندرچى
ترجيح روايات هفت سالگى دانست.
جالب اينكه صاحب حدائق نظريه ديگرى داده است:
اگر پس از طلاق، حضانت مورد نزاع قرار گرفت(جز مدت دو سال رضاع) پدر احقّ است و اگر اختلافى رخ نداد، مادر تا زمانى كه شوهر نكرده، تا هفت سالگىِ طفل، مقدّم بر پدر است. (١)
وى براى اين نظر خود، روايت «دَعْهُ يلعب سبعاً و الزمه نفسَك سبعاً» (٢)را ذكر كرده و توضيح مىدهد كه هفت سال آغاز كه در دوران بازى و رشد است، نزد مادر بودن، صلاحتر است؛ زيرا اين مادر است كه با حوصلهاى كه به خرج مىدهد، از وى مواظبت مىكند. اين فقيه سپس اضافه مىكند كه در همين روايت آمده است: «ثم ضمّه إليك و ألزمه نفسَك»؛ يعنى پس از هفت سالگى نيز او را نزد خودت نگه دار و با وى باش، كه اين امر، خود دلالت بر اين دارد كه در فرض سؤال، طفل پس از هفت سالگى نيز نزد مادر به سر برده است؛ پس به همين دليل، صاحب حدائق در باره حضانت، فرقى بين دختر و پسر ننهاده است. (٣)
نتيجه سخن
١. روايات صحيح مورد نظر، در هر حال، در اطلاق صراحت دارد و شامل كودك دختر و پسر مىشود.
٢. حكم به تفاوت سن حضانت طفل دختر با پسر، به استناد جمع بين روايات، صرفاً جمعى تبرّعى است و مؤيدى نيز بر درستى اين جمع موجود نيست.
٣. با توجه به اطلاق روايات ياد شده بين حالت وجود اختلاف يا عدم اختلاف بين
(١) حدائق الناضره، ج٢٥، ص٨٩ و ٩٠.
(٢) وسائل الشيعه، ج٢١، ص٤٧٣، باب ٨٢.
(٣) حدائق الناضره، همان.