فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥٠

در حالى كه در روايت، «عشر آيات» آمده و تنها بر اثر اشتباه چاپى و مانند آن، «ده» به «دو» تبديل شده است، ولى چنان كه ملاحظه مى‌شود، به دنبال اين اشتباه چاپى كه در مناسك شيخ نصّ دو آيه اوّل سوره بقره هم ـ لابدّ براى وضوح بيشتر ـ نقل شده است و از آنجا كه در اين گونه كتب، فقيهان بعدى تحت تأثير كتاب فقيه قبلى هستند، خصوصاً شخصيتى مثل شيخ انصارى قدّس سرّه، در بسيارى از مناسك پس از شيخ كه تحت تأثير مناسك شيخ رحمه اللّه تأليف شده، اين اشتباه رخ داده است و تنها كسانى كه به روايت مسئله مراجعه كرده‌اند، از اين اشتباه مصون مانده‌اند؛ از جمله در مناسك حضرت امام خمينى، آية اللّه‌ خويى و آية اللّه‌ گلپايگانى(قدّس اللّه‌ أسرارهم و أفاض علينا من بركات أنفاسهم) اين اشتباه رخ نداده و اين سه بزرگوار تصريح كرده‌اند كه «از اوّل سوره بقره ده آيه بخواند»، ولى در بسيارى از مناسك تحت تأثير مناسك شيخ، همان اشتباه تكرار شده است؛ از جمله:

الف) مناسك حج،از مرحوم آية اللّه‌ سيد محمد تقى خوانسارى، ص٨٣(چاپ تهران، بوذرجمهرى، ١٣٦٦ق).

ب) مناسك حج، از مرحوم علاّمه شعرانى، ص٧٥(چاپ تهران، اسلاميه، ١٣٨٦ق). البته ظاهراً بخش مستحبّات اين مناسك، تأليف خود علاّمه شعرانى نيست. (١)

ج) مناسك حج جامع،مشتمل بر فتاواى نه نفر از مراجع، ص١٤٩، تأليف شيخ عباس مغيثى مرندى،(چاپ شوال ١٣٨٦ ق./١٣٤٥ ش).

د) مصباح الناسكين و مشكاة الحاجّ و المعتمرين،از مرحوم آية اللّه‌ مرعشى نجفى، ص١٢٤ (چاپ ١٣٩٦ ق).

هـ) مناسك حج،از مرحوم آية اللّه‌ شيخ محمد على اراكى، ص٩٥(چاپ قم، ١٣٧٠ ش).

و) مناسك حج،از مرحوم آية اللّه‌ سيد عبدالأعلى سبزوارى، ص١٣٠(چاپ قم، دارالكتاب ١٣٧١ ش).


(١) زيرا ايشان در مقدّمه فرموده‌اند: «از ذكر فروع نادر و مستحبّات احتراز جستم» و پيش از بخش دوم كه مشتمل بر مستحبّات است، تاريخ ختم تأليف مناسك،(شوال ١٣٨٦ ق.) ديده مى‌شود.