منصوب كسى است كه از ناحيه امام معصوم(ع) نصب شده است . واين نصب گاهى خاص است يعنى امام(ع)به خصوص كسى را نصب مى‌كند و گاهى نصب عام است يعنى امام(ع)شخص يه خصوصى را نصب نكرده ولى به طور كلى صفات ويژه‌اى را براى قاضى بيان كرده است به گونه‌اى كه هر كس واجد آن صفات باشد مى‌تواند قضاوت كند .

امّا قاضى غير منصوب يا قاضى تحكيم كسى است كه ابتداءً وبالذات براى قضاوت نصب نشده بلكه د صورت تراضى اصحاب دعوا حق قضاوت دارد و تراضى آنها با توجّه به اجازه شارع مقدّس به چنين توافقى ، به وى حق اعمال ولايت مى‌دهد . (١)

هـ ـ شخص در صورتى مى‌تواند قضاوت كند كه حداقلّ شرائط ذيل را داشته باشد :

١ . بلوغ

٢ . كمال عقل

٣ . طهارت مولد

٤ . ذكوريّت

٥ . اجتهاد

٦ . ايمان

٧ . عدالت

٨ . نصب . (٢)

(١) سيّد كاظم حائرى ، القضاء فى‌الفقه‌الاسلامى ، مجمع الفكر الاسلامى ، چاپ اوّل ، ص ٢١.
(٢) محقّق حلّى ، شرائع الاسلام ، جلد٤ ، اسماعيليان ، ص٦٧ .