فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٠١ - قــاعده غــرور آية اللّه محمّد رحمـــانى
همو در بيان شرايط قاعده مىنويسد :
در تحقّق غرور چهار شرط لازم است :
١ . زيان ديده جاهل به واقع باشد .
٢ . جهل انگيزه اتلاف يا استيلاء باشد .
٣ . بين كار مغرور كننده و اين پندار نادرست رابطه علّيت وجود داشته باشد .
٤ . مغرور كنند مقصّر باشد . (١)
در مورد ادلّه قاعده غرور در قانون مدنى ، دكتر كاتوزيان مىنويسد :
« اثبات اين ضمان ( ضمان گول زننده ) به دلايل گوناگونى استناد شده است از جمله آنهاست :
١ . در اين گونه امور مغرور كننده سبب اتلاف و مغرور مباشر آن است ولى چون سبب قوىتر از مباشر است ضمان سرانجام بر عهده او قرار مىگيرد .
٢ . قاعده لا ضرر .
٣ . خبر معروف « المغرور يرجع إلى من غرّه » . (٢)
همو در باره آثار قاعده مىنويسد :
قدر متيقّن اين است كه سرانجام ضمان بر عهده مغرور كننده مستقرّ مىشود ولى در اين كه آيا غرور ، سبب معاف شدن مباشر اتلاف ( مغرور ) مىشود يا مالك .
(١) حقوق مدنى ، دكتر ناصر كوتوزيان ، ج١ ، ص١٥٩ ، انتشارات دانشگاه تهران .
(٢) حقوق مدنى ، دكتر ناصر كوتوزيان ، ج١ ، ص١٥٩ ، انتشارات دانشگاه تهران .