فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠١ - شايستگى زنان براى عهده دار شدن قضاوت آية اللّه محمّد محمّدى گيلانى
وإن امرتكم وخالفوهن كيلا يطمعن منكم فى المنكر » ؛ از زنان بد بپرهيزيد و از زنان خوب نيز حذر كنيد و اگر شما را به چيزى فرمان دهند با آنان مخالفت ورزيد تا طمع نبرند كه شما را به بدى فرمان دهند .
دو روايت مرسل مطلب بن زياد و عمرو بن عثمان و همچنين روايت طولانى حمّاد بن عمر نزديك كننده همين برداشت به ذهن است . در روايت اخير آمده است : « يا على ، ليس على النساء جمعه ولا جماعة . . . ولا تولّى القضاء » ؛ اى على ، بر زن نه نماز جمعه واجب است و نه نماز جماعت . . و نه مىتواند عهدهدار قضاوت شود .
همين گونه است روايت جابر از امام باقر كه در آن فرمود : ولا تولّى المرأة القضاء ولا تولّى الامارة ؛ زن نه عهدهدار قضاوت مىشود و نه عهدهدار حكومت در خبرى ديگر هم آمده است فرمود : « لا يصلح قوم وليتهم امرأة » ؛ مردمى كه زنى بر آنان فرمانروايى كند صلاح نپذيرند . (١)
خوانسارى در « جامع المدارك » مىگويد : درباره شرط مرد بودن ادعاى اجماع شده است و براى اثبات اعتبار اين شرط به نبوى « لا يفلح قوم وليتهم امرأة » و روايت « ليس على النساء جمعة ولا جماعة . . ولا تولّى القضاء » و نيز روايت ديگر « لا تولّى المرأة القضاء ولا تولّى الامارة » (٢) استناد شده است ، افزون بر اين كه روايت مقبوله و مشهوره (٣) قيد « رجل » را آورده است .
در برخى از آنچه گفته شده است مىتوان خدشه كرد : چه واژه « توليت » [كه در حديث « لا تولّى المرأة . . آمده] در رياستى كه غير قضاوت است ظهور دارد .
(١) ر . ك : نراقى ، مستند الشيعه ، ج٢ ، ص٥٢٩ .
(٢) زن نبايد عهدهدار قضاوت يا حكومت شود.
(٣) مقصود از مقبوله و مشهوره روايت مقبوله عمر بن حنظله و مشهوره ابى خديجه است ـ م .