زمان حیاتش هیچ‌کس قدرت و جرأت مخالفت با او را نداشت و حتی تا انتشار کتاب اصل انواع داروین ، غالب علمای طبیعی به همین نحو فکر می‌کردند . در اوایل قرن نوزدهم ، چارلزلاین دانشمند انگلیسی که متخصص در زمین‌شناسی بود ، نظریه کاتاستروفیسم را رد کرد و ثابت کرد که آنچنان‌ انقلابات عظیم و ناگهانی که کوویه از آن نام برده ، در سرگذشت زمین‌ اتفاق نیفتاده بلکه تغییراتی که در زمین ایجاد شده ، همیشه جزئی ، تدریجی‌ و نامحسوس و طی میلیونها قرن انجام گرفته ، بنابراین دلیلی به لحاظ علمی‌ وجود ندارد که ما معتقد باشیم که موجودات در هر دوره خلق شده‌اند و بعد براثر انقلابات زمین‌شناسی از بین رفته‌اند . در زمان حیات کوویه ، دانشمند مشهور فرانسوی لامارک هم زندگی می‌کرد . لامارک که فرضیاتش بعد از خودش مشهورتر شد ، مخالف ثبات انواع بود ولی به علت عدم بضاعت علمی در مقابل کوویه نتوانست مقاومت کند و بخصوص چون فرضیه‌اش ناظر بر تبدل انواع یا تغییر گونه بود ، بزودی از طرف مقامات کلیسا محکوم و مطرود و متروک شد و ملحد خوانده شد . لامارک‌ که در جلسات گذشته هم خلاصه‌ای از نظریاتش را جناب آقای مطهری بیان‌ فرمودند ، عقیده داشت که موجودات در دورانهای مختلف زمین‌شناسی ، از موجود ساده تک سلولی پست دریایی شروع شده و به تدریج تکامل پیدا کرده‌ تا به انسان امروزی رسیده‌اند . کیفیت این تبدیل و تکامل را این‌طور شرح‌ می‌دهد ، می‌گوید : تمام جانوران برای ادامه حیات و تلاش برای بقای خودشان‌ اعضایی از بدن خودشان را ناچار بیشتر به کار می‌بردند و استعمال می‌کردند . آن عضو بر اثر اینکه بیشتر استعمال می‌شد ، مایعات بدن و مواد غذایی به‌ سمتش متوجه می‌شد و رشد مختصری بیش از سایر اعضا می‌کرد . این رشد عینا به نسل بعدی انتقال داده می‌شد و مجددا تشدید و تقویت می‌شد ، به طوری که‌ پس از طی چندین هزار سال و چندین نسل ممکن بود عضو جدیدی برای یک جانور ایجاد بشود و همین‌طور به عکس ، اعضایی از جانوران که بنا به مقتضیات و شرایط محیط احتیاج به استعمال و به کار بردن نداشت ، تدریجا کوچک و ضعیف می‌شد و تحلیل می‌رفت . این کوچک شدن و تحلیل رفتن در نسلهای بعدی‌ به ارث منتقل می‌شد و تدریجا باز تضعیف می‌شد ، به‌طوری که پس از یک‌ دوران زمین شناسی ( مثلا هزار یا دو هزار سال ) آن عضو غیرضروری و غیر مفید حذف می‌شد . لامارک برای ادعای خودش دلایل و شواهد بسیاری اقامه می‌کند ، مثلا می‌گوید فقدان دندان در بالنهای دریایی و مورچه خوار و پرنده‌هایی که منقار قوی‌ دارند و از طعمه‌های ریز تغذیه می‌کنند و در نتیجه احتیاج نداشته‌اند دندانشان را به کار ببرند و