یک سلسله الهامات دیگر که اسمش را از قدیم " اشراق " گذاشته‌اند و امروز هم می‌گذارند . البته ما مطالب اشراقی‌ای را می‌گوییم که علم امروز تا حدودی قبول دارد ، نه حرفهای دیگر را . یک قسمت دیگر هم یک بحث‌ مختصری - اگر آقایان موافق باشند - درباره رؤیا و عالم خواب دیدن بکنیم‌ و یکی دو قسمت دیگر هم هست که راجع به انسان می‌شود بحث کرد . گفتیم که ما دلیلهای مشرکین را ذکر کردیم ولی مخالفین راجع به همان‌ برهان نظم و قهرا نه هدایت - که در زبان دیگران ایندو یکی است - ایرادهایی دارند . آنها هم یک حرفهایی دارند ، آنها هم می‌گویند که نه ، ما می‌توانیم نظم موجودات یا هدایت موجودات را از راههای مادی توجیه‌ کنیم . از این بحث هدایت که فارغ شدیم ، ببینیم حرف آنها چیست ، و در درجه اول ما نظریه تکامل داروین ( داروینیسم ) را بیان می‌کنیم ، نه به‌ عنوان اینکه ببینیم آیا تکامل چه نظریه‌ای است ، آیا نظریه تکامل در اصل‌ صحیح است یا صحیح نیست ، نه ، مفهوم کلی نظریه تکامل صحیح است ، بلکه‌ از این نظر که آیا در نظریه تکامل بدون دخالت دادن اصل هدف‌گیری و هدفداری و به عبارتی دیگر بدون دخالت دادن ماوراءالطبیعه اصلا تکامل قابل‌ توجیه است یا قابل توجیه نیست . - سؤالی که داشتم راجع به اصل هدایت است . اصل هدایت اصلا مربوط به‌ ساختمان خلقت خود موجودات است . آنچه که تا امروز علم در مورد اصل‌ هدایت موجودات ذی حیات ثابت کرده ، تمام مربوط به فیزیولوژی است ، منتها فیزیولوژی بدن انسان و ساختمان بدن حیوانات خیلی دقیقتر و پیچیده‌تر از ساختمان یک اتومبیل است که جنابعالی مثال زدید . مثلا کسی‌ که از او خون می‌رود ، همان عضوی که مأمور این کار هست ، در آن موقع یک‌ کمبود شیمیایی در خودش حس می‌کند و شروع می‌کند به ترمیم کردن آن کمبود . بنابراین ، اصل هدایت مربوط به طرز ساختمان و فیزیولوژی بدن حیوانات و انسان است و این مثالهایی که جنابعالی زدید تا اندازه‌ای ناقص بود . استاد : اما اینکه فرمودید " مربوط است " ، ما مربوط بودن را که‌ نمی‌خواهیم انکار