ما در اینجا سه مطلب باید عرض کنیم ، یکی اینکه ما این را به قرآن‌ مستند کردیم و ما این جور فکر می‌کنیم که برای اولین‌بار این مطلب را قرآن‌ بیان کرده است ، یعنی تفکیک اصل دلالت نظم از دلالت هدایت که دو تا دلالت است برای اولین بار در قرآن بیان شده است . ما که در غیر قرآن‌ ندیدیم ، بلکه در کتابهای بعد از قرآن هم از قدیم و جدید هر کس که آمده‌ است ، ما ندیدیم که اینها را دو اصل جداگانه ذکر کرده باشد ، جز اینکه‌ گفتیم فقط فخر رازی در تفسیر " « سبح اسم ربک الاعلی »" همین حرف را زده ، ما در جای دیگر از خود فخر رازی هم ندیدیم . پس اول ببینیم آیا در قرآن دو تا عنایت است یا نه . آیات متعددی هست که بعضی از اینها را خود فخر رازی هم ذکر کرده است . یکی آن آیه‌ای است که قبلا هم اشاره‌ کردیم که حضرت موسی در جواب فرعون می‌فرماید ، [ فرعون ] گفت : " « من‌ ربکما یا موسی »" ، فرمود : " « ربنا الذی اعطی کل شی‌ء خلقه ثم هدی " پروردگار ما آن کسی است که به هر چیزی خلقت خودش را داد ، یعنی در خلقتش آنچه که می‌بایست به او بدهد [ داد ] ، یعنی او را بر روی حکمت‌ آفرید ، یعنی در خلقت موجودات حکمت به کار رفته است . این همان اصل‌ انتظام است . ولی با کلمه " ثم " موضوع هدایت را ذکر می‌فرماید .
می‌فرماید : " « ثم هدی »" یعنی پس از آنکه آن را آفرید ، او را رهبری‌ کرد . " او را رهبری کرد " غیر از اصل خلقت است . اگر بنا بود کاری‌ که می‌کند لازمه قطعی همان ساختمانش باشد ، این دیگر " ثم " ندارد . این‌ مثل این است که یک کسی بگوید " من مثلث را آفریدم ، بعد هم قرار دادم‌ که سه زاویه‌اش مساوی با دو قائمه باشد " . لازمه آفرینش این ، آن هم‌ هست . آن دیگر چیز علیحده‌ای نیست . یکی دیگر در سوره " سبح اسم ربک‌ الاعلی " است : " « سبح اسم ربک الاعلی ، الذی خلق فسوی ، و الذی قدر فهدی »" [١] .
در اینجا هم با همدیگر ذکر شده است : نظم و هدایت ، و حتی خلقت هم‌ علیحده ذکر شده است و سیاق نشان می‌دهد که اینها سه مطلب است .

[١] اعلی / ١ - [٣]