الصحيفة السجادية - فیض الاسلام - الصفحة ٣٢٦ - دعاى چهل و هفتم از دعاهاى امام عليه السلام است در روز عرفه

[١٧ توئى آنكه هر چيز را يكايك شمرده‌اى (بهر چه هست و خواهد بود كوچك يا بزرگ، كم يا بسيار احاطه دارى، و علم چيزى از تو فوت نميشود) و براى هر چيز غايت و پايانى قرار داده‌اى (كه چون بآن منتهى شود فانى و نيست ميگردد، چنانكه در قرآن كريم «س ٥٥ ى ٢٦» فرموده: كُلُّ مَنْ عَلَيْها فانٍ وَ يَبْقى‌ وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ‌ يعنى هر كه بر روى زمين است فانى و نابود شود، و ذات پروردگار تو كه داراى عظمت و احسان است باقى ميماند. و «س ٢٨ ى ٨٨» فرموده: كُلُّ شَيْ‌ءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ‌ يعنى هر چيز تباه و نيست گردد جز ذات او. اين جمله از دعاى امام- عليه السّلام- شايد اشاره است بردّ بر فلاسفه كه گفته‌اند: براى اجسام و نفوس افلاك و عقول كه مبادى آنها است و جسم مشترك بين عناصر و نفوس انسانيّه، غايت و پايانى نيست، و فناء و نيستى بر آنها متصوّر نميباشد، و گفته‌اند: اگر چه بر آحاد و يكايك اشخاص و ازمنه و حركات دوريّه فلكيّه فناء و نيستى تصوّر شود و براى هر يك از آنها غايت و پايانى باشد، بر جمله و همگى آنها فناء و نيستى متصوّر نگردد يعنى زمان و حركتى نيست جز آنكه پس از آن زمان و حركتى است، و اين گفتار خلاف قرآن مجيد و اتّفاق اهل حقّ از مسلمانان و غير ايشان است باينكه عالم و اجزاء و جواهر و اعراض آن فانى و نيست خواهد شد، در قرآن كريم «س ٣٠ ى ٢٧» فرموده: وَ هُوَ الَّذِي يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ وَ هُوَ أَهْوَنُ عَلَيْهِ‌ يعنى او است خدائى كه نخست خلق را بيافريد سپس اعاده داده باز گرداند و آن اعاده بر او «در نظر شما» آسانتر است «چون كسى كه كارى كند بار دوّم انجام آن بر او آسانتر خواهد بود، و گر نه بر خداى تعالى آفرينش و اعاده يكسان ميباشد» خلاصه همه اين‌ها صريح و آشكار است در اينكه براى هر چيز غايت و پايانى است كه چون بآن برسد خداوند سبحان آن را فانى و نيست گرداند) و هر چيز را بمقدار معلوم (بر وفق حكمت) ايجاد نموده‌اى-]