است ، نه ماده مع تشخص بالخصوص . ماده مع تشخص ما یعنی اینکه ماده با تبدل صورت تغییر می‌کند . در همان کون و فسادها وقتی شخصی از ماده در ضمن‌ صورت بود و صورتش زایل شد و صورتی پیدا شد ، شما می‌گویید این شخص‌ دیگری است . چون ماده از خودش تشخصی ندارد ، در تشخص تابع صورت است‌ ، پس ماده باقی نیست .

خلاصه بحث :

فصلی که در اینجا طرح شده جواب این اشکال است : شما خودتان در باب ماده قائل هستید که ماده اولی حقیقتی است مبهم و نامتعین که تعین و تشخصش به تعین و تشخص صورت است ، پس بقاء و لا بقائش تابع صورت است . از طرف دیگر شما خودتان اعتراف دارید در تبدل‌ و تغییر و حرکت جوهری و بیشتر در کون و فسادها ، صورت زایل می‌شود و صورت دیگری وجود پیدا می‌کند ، پس تشخصی که ماده با این صورت دارد تابع‌ این صورت است ، پس وقتی که این صورت از بین می‌رود تشخص این ماده هم‌ از بین رفته است ، صورت دیگر که می‌آید این ماده با تشخص و هویت دیگری‌ وجود پیدا کرده است . پس اینکه می‌گویید ماده باقی است ، چه چیزی باقی‌ است ؟ موضوع باقی و مستمر کجاست ؟ جواب می‌دهند : ما هم قبول داریم که ماده با تشخص باقی نیست ، بلکه‌ ما می‌خواهیم بگوییم ماده به صورت یک امر مبهم و کلی باقی است . آن‌ وقت اگر شما ایراد بگیرید که ماده بصورت یک امر کلی باقی باشد دردی را دوا نمی‌کند ، چون شما می‌خواستید بگویید یک جزء باقی است و یک جزء دیگر فانی ، یک جزء ثابت و یک جزء دیگر متغیر و سیال ، جواب می‌دهند : چرا ، درد را دوا می‌کند ، چون ماده که جزء هست به همان نحو کلی جزء است . اگر ماده جزئی می‌بود که اعتبار جزء بودنش بنحو شخصی می‌بود ، مثل اجزاء سایر مرکبات ، ایراد شما وارد بود . ولی