می‌توان بر حرکت جوهریه اقامه کرد ، که همه آنها بسیار برهانهای خوبی‌ هستند ، ولی هیچ کدام از آنها مربوط به رابطه جوهر و عرض نیست . و اما بیان آن براهین :

براهین دیگری بر حرکت جوهری

برهان چهارم : از راه عدم امکان تبادل صور برای ماده

یک برهان برهانی است که در کلمات مرحوم آخوند آمده است و بیشتر تکیه آقای طباطبائی در نوشته‌های مربوط به حرکت جوهری ، روی آن برهان‌ است و رساله‌ای هم در این مورد دارند و در " اصول فلسفه " و " نهایه‌ الحکمه " و شاید " بدایه الحکمه " هم تکیه شان بیشتر روی آن برهان‌ است ، البته با بیان خاصی که خودشان دارند ، گرچه این بیان را هم شاید بشود از کلمات مرحوم آخوند استفاده کرد . آن برهان ، به بیان مرحوم‌ آخوند که در باب جواهر و اعراض " اسفار " و باب حرکت " شواهد الربوبیه " آمده است ، چنین است :

اقسام تغییرات جوهری

مقدمه باید این مطلب را ذکر کنیم که چه از نظر مرحوم آخوند و چه از نظر شیخ که منکر حرکت جوهریه است ، اجمالا تغییرات جوهری دو گونه است‌ : یکی آنجا که شی‌ء صورتی را رها می‌کند و صورت دیگر می‌پذیرد که آن صورت‌ دیگر ، به یک تعبیر ضد این صورت است و به تعبیر دیگر ، هم عرض این‌ صورت است . در این مورد مثال معروفی هست که می‌گویند : آب تبدیل به‌ هوا می‌شود و هوا تبدیل به آب می‌شود ، آب و هوا دو عنصر هم عرض هستند ، ماده یک صورت را رها می‌کند و صورت دیگر را می‌گیرد . نوع دیگر اینست که : صورتها طولی است ، مثل اینکه نطفه انسان می‌شود ، صبی رجل می‌شود . حتی امثال شیخ هم که قائل به کون و فساد هستند قبول‌ دارند . که ماده یک صورت را رها می‌کند و یک صورت کاملتر را می‌پذیرد .