حرکت و زمان در فلسفه اسلامی 2
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
حرکت و زمان در فلسفه اسلامی 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٧٩
بر خلاف ضرورت ادیان سخن گفته . یکی همین مسأله است . میگوید فلاسفه قائل به قدم زمانی عالمند و قدم زمانی عالم خلاف ضرورت اسلام است . ولی تنها به تکفیر قناعت نکرده بلکه در کتاب " تهافت الفلاسفه " خیلی استدلال و موشکافی کرده که دقتهایش قابل توجه است و نمیشود از آنها صرف نظر کرد . اگر حرفهای مرحوم آخوند را میخوانیم ، باید با توجه به حرفهای غزالی بخوانیم . ابن رشد واقعا
> کتاب ابتدائی در فلسفه مشاء ( نه فلسفه اشراق و فلسفه ملاصدرا ) کتاب خوبی هم هست و شاید بهترین کتاب است . سادهترین کتابهای فلسفی است که حتی برای تدریس به دانش آموزان هم خوب است و از این جهت بهترین است . مقصود غزالی از نوشتن این کتاب ظاهرا این است که میخواست ثابت کند که من حرفهای فلاسفه را میفهمم . بعدا کتاب دیگری نوشت به نام " تهافت الفلاسفه " و بیست ایراد بر فلاسفه گرفت که خیلی هم کتابش در دنیای اسلام صدا کرد . و اگر بعدها امثال سهروردی ، خواجه نصیر الدین طوسی و تا حدی ابن رشد نیامده بودند شاید غزالی بساط فلسفه را لااقل از دنیای اسلام بر چیده بود . زیرا غزالی خیلی قلم فوق العاده قوی و نیرومندی داشته است . یکی از مسائلی که غزالی در " تهافت الفلاسفه " به شدت به آن حمله کرده همین مسأله قدم زمانی عالم است که میخواهیم مطرح کنیم و انصافا در این مورد فوق العاده دقت و موشکافی کرده . لذا باید روی حرفهایش فکر کرد . ابن رشد که جواب داده با اینکه ابن رشد یک فیلسوف است و دنیا نیز او را فیلسوف میشناسد ، ولی اگر کسی حرفهای غزالی را و حرفهای ابن رشد را مطالعه کند ، در مییابد که غزالی خیلی قویتر از ابن رشد است . در واقع ابن رشد شخصیت مهمی نیست ، اروپائیها او را بزرگ کردهاند . والا ابن رشد را با معیارها و مقیاسهای فلسفه اسلامی نمیشود یک فیلسوف به حساب میآورد . او آدمی است متقشر که فوق العاده به ارسطو متعبد است و مخالف بوعلی . میگفت : چرا بوعلی در مسائلی با ارسطو مخالفت کرده و به وی فحش میدهد که : مگر بالای حرف ارسطو هم کسی میتواند حرف بزند ؟ به همین دلیل در کتب فلسفه اسلامی شما نامی از ابن رشد نمیبینید . در تمام حرفهای صدر المتألهین شاید یک جا یا دو جا از ابن رشد نام برده شده است ، در حالی که از غزالی که فیلسوف نیست در " اسفار " مکرر اسم برده شده . بعضی جاها به او طعن زده و بعضی جاها از او تمجید کرده است . و ملا صدرا درباره غزالی قضاوتهای خیلی متباعدی دارد و حقا خود غزالی چنین بوده است که گاهی در اوج است خصوصا در طرح مباحث عرفانی و گاهی در حضیض است .