اما أولا تقرر عندهم أن مقصود الطبیعه لا یکون الا متعینا شخصیا ، اذ المعنی الکلی لا وجود له فی الاعیان ما لم یتشخص ، فالوجود یتعلق أولا بالشخص ثم بالنوع ثم بالجنس ، و لهذا ذکروا فی کتاب " قاطیغوریاس " فی بیان تسمیتهم

&gt بر فرد و برای جنس بر نوع تقدم قائل شویم . ( این مطلب در کلمات‌ افلاطون مخصوصا زیاد است ) . لازمه این قول این است که مثلا بگوئیم جنس‌ مطلوب است که وجود پیدا کند و به تبع جنس نوع وجود پیدا کرده است و به تبع نوع است که فرد وجود پیدا کرده است . و این حرف صحیح نیست . برعکس ، نوع به تبع فرد وجود می‌یابد و جنس به تبع نوع . مبهم به تبع‌ معین وجود پیدا می‌کند . مطلوب طبیعت امر نامتعین نیست که متعین به تبع‌ نا متعین تحقق یابد . همیشه مطلوب طبیعت امر متعین است و نا متعین ( که قهرا امر انتزاعی خواهد بود ) به تبع امر متعین و بالعرض وجود می‌یابد . مرحوم آخوند در اثبات این قول استناد می‌کند به گفته‌ای از خود این‌ آقایان ، حکما در باب مقولات سه اصطلاح جواهر اولی و جواهر ثانیه و جواهر ثالثه دارند و این را مؤید نظر خود می‌داند . افراد را جواهر اولی و انواع‌ را جواهر ثانیه و اجناس را جواهر ثالثه دانسته‌اند . و معنای آن این است‌ که افراد در مرتبه اول جوهرند و انواع به تبع افراد و اجناس به تبع‌ انواع . این قول که مطلوب امر مطلق است ، در امور اعتباری چنین اقوالی‌ می‌تواند صحیح باشد ولی در حرکت طبیعت بی‌معناست . در امور اعتباری و در قرار دادها ، مثل آنچه که در علم اصول می‌گوئیم که آمر و مولی مطلق را می‌خواهد ولی از باب اینکه مطلق جز در ضمن مقید وجود نمی‌یابد ، مقید وجود پیدا می‌کند . یعنی شخص مأمور و عبد ، مقید را ایجاد می‌کند ، ولی مولی و آمر مطلق را خواسته است . و نیز می‌گوئیم مولی و آمر فرد ما را می‌خواهد ، مثلا می‌گوید : " أعتق رقبه " در این حکم فرد ما خواسته شده است ولی فرد ما هیچ وقت در خارج ایجاد نمی‌شود ، در خارج فقط فرد متعین و خاص ایجاد می‌شود . فرد ما در ضمن همین فرد خاص ایجاد می‌شود . ولی در امور طبیعی‌ چنین نیست که طبیعت امر مبهم را بخواهد و امر متعین در ضمن امر مبهم‌ موجود شود . بیان دوم : بیان دوم در عین حال مکمل بیان اول است . ایشان می‌فرماید بنابراینکه وجود اصیل است و نه ماهیت ، هدف همیشه وجود است نه ماهیت‌ . وجود امری است متعین . بنابراین همین تعبیری که شیخ در اینجا کرده‌ است درست است که تمام اوضاع طبیعی است ، یعنی تمام افراد این اوضاع‌ طبیعی هستند ، نه اینکه وضع طبیعی که مقتضای طبیعت است ، وضع مطلق است‌ و این اوضاع جزئی و فردی به تبع مطلوب طبیعت باشند .