پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٢ - ٣- سؤالات گوناگون پيرامون آفرينش شيطان

از سوى ديگر وجود شيطان مايه آزمايش بزرگى براى انسانها و به تعبير ديگر سبب تكامل افراد با ايمان مى‌شود زيرا وجود اين دشمن نيرومند براى مؤمنان آگاه و كسانى كه مى‌خواهند راه حق را بپويند نه تنها زيان‌بخش نيست بلكه وسيله پيشرفت و تكامل است، زيرا مى‌دانيم پيشرفتها و تكاملها معمولا در ميان تضادها صورت مى‌گيرد و هنگامى كه انسان در مقابل دشمن نيرومندى قرار مى‌گيرد، تمام نيرو و توان و نبوغ خود را بسيج مى‌كند و به تعبير ديگر وجود اين دشمن نيرومند سبب تحرّك و جنبش هر چه بيشتر مى‌گردد و در نتيجه ترقّى و تكامل حاصل مى‌شود.

امّا كسانى كه بيمار دل و سركش و آلوده و گنهكارند، بر انحراف و بدبختيشان افزوده مى‌شود و آنها در حقيقت مستحق چنين سرنوشتى هستند! «لِيَجْعَلَ ما يُلْقِي الشَّيْطانُ فِتْنَةً لِلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ»، هدف اين بود كه خداوند القاى شيطان را آزمايشى قرار دهد براى آنها كه در دلهايشان بيمارى است و آنها كه سنگدلند».

«وَ لِيَعْلَمَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَيُؤْمِنُوا بِهِ فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ»، و نيز هدف اين بود كه آگاهان بدانند، اين حقّى است از سوى پروردگارت و در نتيجه به آن ايمان بياورند و دلهايشان در برابر آن، خاضع گردد». [١] سؤال ٣: چگونه شيطان خود را برتر از آدم مى‌شمرد و بر حكمت خداوند معترض بود؟! در پاسخ بايد گفت خودخواهى و غرور، حجاب ضخيمى است كه شخص را از ديدن واقعيّات باز مى‌دارد، آن گونه كه ابليس را بازداشت. او نه تنها در مقام عصيان و گناه و نافرمانى بر آمد، بلكه به حكمت پروردگار خرده گرفت كه چرا موجود شريفى همچون من را كه از آتش آفريده شده‌ام دستور به سجده در برابر موجود

[١] سوره حج، آيات ٥٣ و ٥٤.