پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٣٣ - ٣- پاسخ به يك سؤال مهم

صاحبان اين ثروتهاى باد آورده را به وحشت بيندازد؟

٣- پاسخ به يك سؤال مهم‌

بعضى مى‌گويند آيا بهتر نبود كه على (ع) گذشته را فراموش مى‌كرد و عدالت را از زمان خلافت ظاهرى خود آغاز مى‌كرد تا كينه‌هاى افراد سودجو و فرصت‌طلب را بر نينگيزد؟

پاسخ اين سؤال را در سخنان خود امير مؤمنان مى‌توان يافت، زيرا در بعضى از روايات كه در بخشهاى ديگرى از اين خطبه آمده است، چنين مى‌خوانيم: «الا انّ كلّ قطيعة اقطعها عثمان و كلّ مال اعطاه من مال اللّه فهو مردود فى بيت المال فانّ الحقّ القديم لا يبطله شي‌ء و لو وجدته ...، آگاه باشيد تمام زمينهايى را كه عثمان به اين و آن بخشيده و همه اموالى را كه از بيت المال داده، همه به بيت المال باز مى‌گردد، چرا كه هيچ چيز نمى‌تواند حقوق گذشته را باطل كند»! [١] بديهى است اگر مردم ببينند دزدان بيت المال با كمال آزادى در ميان جامعه رفت و آمد دارند و به احساسات جريحه‌دار شده مردم عملا لبخند تمسخر مى‌زنند و تنها بحث عدالت از روز معينى آغاز شده، هرگز براى آنها قابل تحمّل نخواهد بود و اين كار با هيچ منطقى سازگار نيست كه دزدان ديروز آزاد باشند و دزدان امروز در بند! اين دو گانگى همه را از اجراى عدالت مأيوس مى‌كند.

در فقه اسلامى نيز چنين است كه اموال غصب شده بايد به صاحبانش برگردد و فرقى ميان ديروز و امروز نيست و مسأله مرور زمان كه اين روزها مطرح است، گذشته از اين كه جايگاهى در فقه اسلام ندارد، مربوط به دعاوى است نه اموال غصب شده مسلّم!

[١] شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، جلد ١، صفحه ٢٦٩.