پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٠ - الف- جنگ جمل

سوى آنان شروع شد. «معاويه» در شام پرچم مخالفت را برافراشت و حاضر به پذيرش بيعت نبود و براى رويارويى با حضرت آماده جنگ مى‌شد. «على» (ع) به فرمانداران خود در سه شهر «كوفه» و «بصره» و «مصر» نامه نوشت تا نيروهاى جنگى خود را براى مقابله با «معاويه» اعزام دارند.

در اين گير و دار «طلحه» و «زبير» به بهانه سفر عمره، راهى «مكّه» شدند و در «مكّه» «عايشه» را كه از بيعت با آن حضرت ناراضى بود با خويش همراه كردند و به عنوان هوادارى از خون عثمان به سمت «بصره» حركت نمودند.

قراين به خوبى گواهى مى‌داد كه آنها نه در فكر خونخواهى «عثمان» بودند و نه دلسوزى براى اسلام، زيرا قاتلان «عثمان» در «بصره» نبودند، بعلاوه لازمه هوادارى از «عثمان» مخالفت با امير مؤمنان (ع) نبود، تازه «طلحه» خود از سران مبارزان بر ضدّ «عثمان» بود.

روشن است كه هدف آنها از پيمان‌شكنى (چون با على (ع) بيعت كرده بودند)، رسيدن به جاه و مقام بود.

سرانجام اين دو، همراه با «عايشه» در ماه ربيع الثّانى سال ٣٦، شهر «بصره» را با نيرنگ تصرف كرده و با گمراه ساختن مردم «بصره» براى خود بيعت گرفتند و شكاف ديگرى در پيكر جامعه اسلامى وارد ساختند.

امير مؤمنان (ع) كه از اين امر به خوبى آگاه بود، با همان لشكرى كه براى دفع توطئه شاميان آماده كرده بود به سوى «بصره» حركت كرد و نامه‌اى به فرماندار «كوفه» «ابو موسى اشعرى» براى تقويت اين سپاه نوشت- گر چه ابو موسى به نداى امام پاسخ مثبت نداد ولى در نهايت حدود نه هزار نفر از «كوفه» به سوى امام حركت كردند- و در ماه «جمادى الاخرى» دو لشكر با هم روبرو شدند و به نقل «تاريخ يعقوبى» اين جنگ تنها چهار ساعت طول كشيد كه لشكر «طلحه» و «زبير» در هم شكست و از آن جا كه براى تحريك مردم «بصره» «عايشه» همسر