پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٣٠ - ١- آثار عدالت در جامعه انسانى

در حديث ديگرى از امام صادق (ع) مى‌خوانيم: «العدل احلى من الشّهد و الين من الزّبد و اطيب ريحا من المسك، عدل شيرين‌تر از عسل، نرم‌تر از كره، خوشبوتر از مشك است». [١] در حديث ديگرى از امام امير المؤمنين (ع) مى‌خوانيم: «العدل اساس به قوام العالم، عدل شالوده‌اى است كه قوام جهان بر آن بنا شده است!» [٢] و در تعبير زيبا و پر معناى ديگرى از همان حضرت آمده است: «ما عمّرت البلدان بمثل العدل، شهرها و كشورها آباد نمى‌شوند مگر به عدالت!». [٣] اصولا همان گونه كه در احاديث بالا اشاره شد، پايه جهان هستى بر عدالت نهاده شده، عدالت به مفهوم جامعش يعنى قرار گرفتن هر چيزى در جاى خود، زمين و آسمان و كرات منظومه شمسى و منظومه‌ها و كهكشانها در جهان بزرگ همه بر طبق قوانين حساب شده‌اى در مسير خود حركت دارند. الكترونها و پروتونها و اجزاى اتم و مدارات آن، همه حساب شده‌اند و هر كدام در جاى خويش قرار گرفته‌اند.

در ساختمان وجود انسان اگر اعتدال در هر يك از دستگاهها و نظامات حاكم بر آن، به هم بخورد بيمارى يا مرگ را به دنبال دارد. همين معنى در جهان نبات و حيوان و ساير موجودات زمينى و آسمانى حاكم است.

دانشمندان ثابت كرده‌اند كه استقرار حيات و زندگى در كره زمين نتيجه مجموعه پيچيده‌اى از نظامات حاكم بر آن است كه هر گاه تغيير پيدا كند و كميّتها و كيفيّتها مختصرى دگرگون شود از قابليّت حيات مى‌افتد و به ويرانه‌اى مرگبار مبدّل مى‌شود.

[١] بحار الانوار، جلد ٧٢، صفحه ٣٩.

[٢] بحار الانوار، جلد ٧٥، صفحه ٨٣.

[٣] مستدرك الوسائل، جلد ١١، صفحه ٣٢٠.