پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٨ - آخرين بخش خطبه، بيان عظمت فريضه حج

(حجّاج بيت اللّه) در جايگاه پيامبران الهى وقوف كرده و به فرشتگانى كه به گرد عرش الهى مى‌گردند شبيه مى‌شوند» (و وقفوا مواقف انبيائه و تشبّهوا بملائكته المطيفين بعرشه).

تعبير به «مواقف انبيا» به خاطر آن است كه پيامبران زيادى بعد از ابراهيم و حتّى طبق رواياتى قبل از ابراهيم به زيارت اين خانه توحيد شتافتند [١] و تعبير به تشبّه به فرشتگان به خاطر آن است كه خانه‌اى درست بر فراز خانه كعبه در آسمانها قرار دارد كه فرشتگان بر گرد آن طواف مى‌كنند. [٢] در ادامه اسرار و آثار حج مى‌افزايد: «آنها سودهاى فراوانى در اين تجارتخانه عبادت الهى به دست مى‌آورند و به سوى ميعادگاه آمرزش و مغفرتش مى‌شتابند» (يحرزون‌ [٣] الارباح فى متجر عبادته و يتبادرون عنده موعد مغفرته).

تعبير به «يحرزون، انبار مى‌كنند» و «ارباح، سودها» و «متجر، تجارتخانه» تعبيرات لطيفى است كه اين برنامه مهم معنوى را با برنامه محسوس و ملموس مادّى كه براى همگان قابل درك است، تشبيه مى‌كند و راستى چه تجارتى برتر و بالاتر از عملى كه اگر صحيح انجام شود انسان از تمام گناهانش پاك مى‌شود! درست مانند روزى كه از مادر متولد شده است، آن گونه كه در احاديث اسلامى آمده است.

سپس مى‌افزايد: «خداوند متعال اين خانه را پرچمى (يا علامتى) براى اسلام قرار داده و حرم امنى براى پناه‌جويان» (جعله سبحانه و تعالى للاسلام علما و للعائذين حرما).

[١] در احاديث آمده است كه از جمله پيامبرانى كه اين خانه توحيد را زيارت كرده‌اند آدم و نوح و ابراهيم و موسى و يونس و عيسى و سليمان و همچنين پيامبر اسلام (ص) بود. (شرح نهج البلاغه خويى، جلد ٢، صفحه ٢٥٢).

[٢] شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، جلد ١، صفحه ١٢٤.

[٣] «يحرزون» از ماده «احراز» به معنى حفظ كردن و ذخيره كردن و انبار نمودن است. به همين دليل، حرز به محلّى مى‌گويند كه محفوظ است مانند صندوق، انبار و مانند آن.