پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٩ - خطبه در يك نگاه

[خطبه‌هاى امام امير مؤمنان عليه السلام‌]

«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» و به نستعين‌

خطبه اوّل‌ [١]

خطبه در يك نگاه‌

اين خطبه از مهمترين خطبه‌هاى نهج البلاغه است كه در طليعه اين كتاب بزرگ واقع شده و از نشانه‌هاى بارز حسن انتخاب «مرحوم رضى» است.

اين خطبه شامل يك دوره جهان‌بينى اسلامى است كه از صفات كمال و جمال خداوند و دقايق عجيبى در اين زمينه شروع مى‌شود، سپس به مسأله آفرينش جهان به طور كلى و بعد از آن آفرينش آسمانها و زمين و آن گاه آفرينش فرشتگان،

[١] اين خطبه (هر چند نه به طور كامل بلكه بخشهايى از آن) در كتب زياد ديگرى چه قبل از مرحوم سيّد رضى و چه بعد از او نقل شده است. از كسانى كه قبل از مرحوم سيّد رضى به بخشهايى از آن اشاره كرده‌اند بزرگان زير را مى‌توان نام برد:

١- مرحوم صدوق در كتاب توحيد ٢- مرحوم ابن شعبه حرّانى در كتاب تحف العقول.

و از ميان كسانى كه بعد از آن بزرگوار بخشهايى از اين خطبه را نقل كرده‌اند به بزرگان زير مى‌توان اشاره كرد:

١- واسطى در كتاب عيون الحكمة و المواعظ ٢- مرحوم طبرسى در احتجاج ٣- ابن طلحة در كتاب مطالب السؤل ٤- القاضى القضاعى در دستور معالم الحكم ٥- فخر رازى در تفسير كبير ٦- زمخشرى در ربيع الابرار ٧- قطب راوندى در منهاج البراعة ٨- مرحوم علامه مجلسى در جلدهاى ٤، ١١، ١٨، ٥٧، ٧٧، ٩٢ و ٩٩ بحار الانوار.

البته نبايد فراموش كرد كه تعبيرات در كتب فوق با آنچه در نهج البلاغه آمده است، تفاوتهايى دارد.