پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨٩ - الف- جنگ جمل

نزاعهاى خونين را تشكيل مى‌دهد، هواپرستى و علاقه به فساد در زمين عامل اصلى نابسامانيهاست و به همين دليل تا با اين خوهاى شيطانى، مبارزه فرهنگى نشود و ايمان و اعتقاد راسخ، سدّى در برابر آن ايجاد نكند، ما هميشه شاهد جنگهاى خونين و بى‌عدالتى‌ها و نابسامانى‌ها در جامعه بشرى خواهيم بود و حتّى كسانى را خواهيم ديد كه تمام ارزشهاى انسانى و مفاهيم اخلاقى و عناوينى همچون آزادى، حقوق بشر و غير آن را دست‌مايه خود براى وصول به اين اهداف قرار مى‌دهند.

جالب اين كه امام (ع) از گروهى سخن مى‌گويد كه اعتقادشان با عملشان در تضادّ است، ظاهرا مسلمانند و آيات قرآن و از جمله آيه‌ «تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ» را شنيده‌اند و به آن ايمان دارند ولى انگيزه‌هاى نيرومند دنيا پرستى و طوفان هوا و هوس و دلبستگى فوق العاده به زرق و برق دنيا، اساس ايمان و عقيده آنها را تكان مى‌دهد و چنان سيلاب عظيمى در درونشان ايجاد مى‌كند كه سدّ ضعيف ايمانشان را در هم مى‌شكند و با خود مى‌برد و اين سرنوشت تمام كسانى است كه از ايمانى سست و هوا و هوسى نيرومند برخوردار باشند.

٣- اشاره‌اى به جنگهاى سه گانه عصر على (ع)

در خطبه بالا اشاره كوتاه و پرمعنايى به جنگهاى «جمل» و «صفين» و «نهروان» كه گردانندگان آنها تحت عنوان «ناكثين» و «قاسطين» و «مارقين» معرّفى شده بودند آمده است به همين دليل ضرورت دارد اشاره گذرايى به جنگهاى سه گانه بالا داشته باشيم.

الف- جنگ جمل‌

حدود سه ماه بيشتر از بيعت با امير مؤمنان «على» (ع) نگذشته بود كه تحمّل عدالت آن حضرت بر گروهى از مستكبران، سخت و ناگوار آمد و مخالفتها از