پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٥ - ٤- توجيهات بىاساس ناآگاهان

به هر حال ذكر داستان ابليس و پايان كار او در اين بخش از كلام مولا على (ع) به عنوان درس عبرتى است براى همه انسانها تا نتايج كبر و غرور و خودخواهى و تعصّب را بنگرند و پايان كار ابليس را كه به لعنت ابدى و شقاوت جاودانى منتهى شد ببينند و هرگز در اين راه بسيار پر خطر، گام ننهند.

اين سخن را با كلامى از عالم بزرگوار مرحوم مغنيه در شرح نهج البلاغه‌اش پايان مى‌دهيم:

او مى‌گويد از داستان آدم و ابليس درسهاى عبرت زير را مى‌توان گرفت:

١- هر كس نسبت به صاحب فضيلتى حسد بورزد يا با انسانى به خاطر مشاركت در رياست و كار، به دشمنى برخيزد، او بر دين ابليس است و در قيامت جزء اصحاب او خواهد بود.

٢- راه معرفت دين و اخلاق كريمه يك راه بيش نيست و آن تسليم و ثبات بر حق است، نتيجه آن هر چه باشد.

٣- بسيارى از مردم اصرار بر باطل دارند نه به خاطر اين كه باطل را نمى‌شناسند، بلكه به خاطر عناد و دشمنى با مخالفان خود و مى‌دانند كه اين اصرار غلط آنها را به بدترين عواقب گرفتار مى‌سازد.

اگر ابليس توبه مى‌كرد و از راه غلط باز مى‌گشت به يقين خدا توبه او را مى‌پذيرفت و او داراى چنين استعداد و آمادگى‌اى بود ولى معتقد بود يك شرط دارد و آن اين است كه خداوند بار ديگر او را مأمور به سجده براى آدم نكند در حالى كه خداوند قبول توبه او را مشروط به اين شرط كرده بود. [١]

[١] فى ظلال نهج البلاغه، جلد ١، صفحه ٥١.