پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٩ - هيچ كس با آنان برابرى نمىكند!

سرچشمه يقين و ايمان مردمند.

در جمله‌هاى بعد چنين نتيجه‌گيرى مى‌كند كه: «غلو كننده به سوى آنان باز مى‌گردد و عقب مانده به آنان ملحق مى‌شود» (اليهم يفي‌ء الغالي، و بهم يلحق التّالي).

چگونه چنين نباشد در حالى كه آنها صراط مستقيم دينند [١] و امّت وسط [٢] مى‌باشند كه معارف و عقايد و دستورهاى اسلام را خالى از هر گونه افراط و تفريط مى‌دانند و بازگو مى‌كنند. اگر به تاريخ عقايد فرقه‌هاى اسلامى كه از اهل بيت دور مانده‌اند مراجعه كنيم و گرفتاران در دام جبر و تشبيه و الحاد در اسماء و صفات الهى را ببينيم و اين كه چگونه بعضى، غلوّ در اسماء و صفات الهى را به جايى رسانده‌اند كه قائل به تعطيل شده‌اند و گفتند ما هرگز توان معرفت او را نداريم (نه معرفت اجمالى و نه معرفت تفصيلى) و در مقابل آنها گروهى آن چنان ذات اقدس الهى را پايين آوردند كه او را در شكل جوان امردى دانستند كه موهاى به هم پيچيده زيبايى دارد.

در مسئله جبر و تفويض گروهى آن چنان تند رفتند كه انسان را موجودى بى‌اختيار در چنگال قضا و قدر دانستند كه ذرّه‌اى، اراده او كارساز نيست و هر چه تقدير ازلى بوده بايد انجام دهد، خواه راه كفر بپويد يا ايمان، و دسته‌اى آن چنان گرفتار تفريط گشتند كه براى انسان استقلال كاملى در برابر ذات پاك خداوند قائل شده و با قبول تفويض، راه شرك و دوگانگى را پيش گرفتند.

ولى مكتب اهل بيت كه مسئله نفى جبر و تفويض و اثبات «امر بين الامرين» را مطرح مى‌كرد، مسلمانها را از آن افراط و تفريط خطرناك و كفرآلود بر حذر داشت و اين جاست كه صدق كلام امام روشن مى‌شود كه غلوكنندگان بايد به سوى آنها

[١] تفسير نور الثقلين، جلد اوّل، صفحه ٢٠ و ٢١.

[٢] تفسير نور الثقلين، جلد ١، صفحه ١٣٤.