پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٨٣ - خطبه در يك نگاه

دعوت مى‌كنيم». [١] در حديثى نيز از امام «على بن موسى الرضا» (ع) مى‌خوانيم: «لَنا اعين لا تشبه اعين النّاس و فيها نور ليس للشّيطان فيها نصيب، ما چشمهايى داريم كه شبيه چشمهاى مردم نيست و در آن نورى است كه شيطان در آن نصيبى ندارد». [٢] بعضى نيز معتقدند كه جمله دوّم و سوّم كه مى‌فرمايد: «نه حقيقت را بر خود مشتبه ساخته‌ام و نه كسى بر من مشتبه ساخته» تفسيرى است بر جمله اوّل كه مى‌فرمايد: «بصيرت و آگاهى من با من است»، ولى آنچه در بالا گفته شد مناسب‌تر به نظر مى‌رسد.

اين نكته نيز قابل ملاحظه است كه امام نخست مى‌فرمايد: «من حقيقت را بر خود مشتبه نساخته‌ام»، سپس مى‌فرمايد: «و ديگران هم بر من مشتبه نساخته‌اند»، اين در واقع يك ترتيب طبيعى است كه انسان بايد نخست از فريب نفس خويش در امان باشد تا فريب فريبندگان ديگر در جان و دل او اثر نگذارد.

سپس به بيان محور سوّم و آخرين سخن در اين زمينه پرداخته و پايان جنگ «جمل» را به روشنى پيش‌گويى مى‌كند و به مخالفانش سخت هشدار مى‌دهد، مى‌فرمايد: «به خدا سوگند گردابى براى آنان فراهم سازم كه جز من كسى نتواند آن را چاره كند (و سرانجام همگى در آن غرق خواهند شد) و هرگز از آن بيرون نمى‌آيند و (آن عدّه كه از آن بگريزند) هرگز به سوى آن باز نمى‌گردند (و براى هميشه قدم نهادن در چنين صحنه‌هايى را فراموش مى‌كنند)!» (و ايم‌ [٣] اللّه‌

[١] سوره يوسف، آيه ١٠٨.

[٢] «بحار»، جلد ٢٦، صفحه ٦٦.

[٣] «ايم» به اعتقاد بعضى از ارباب لغت جمع «يمين» به معناى قسم است كه نون آن ساقط شده است و مبتداى محذوف الخبر است و در تقدير «و ايمن اللّه قسمى، يعنى به خدا سوگندها مى‌خورم» است.