پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩١ - ٣- سؤالات گوناگون پيرامون آفرينش شيطان

ولى سرانجام بر اثر خودخواهى و كبر و غرور و با سوء استفاده از آزادى خويش طريق گمراهى را پيش گرفت و به آخرين درجه انحطاط سقوط كرد.

ثانيا: توجّه به اين نكته ضرورى است كه نفوذ وسوسه‌هاى شيطانى در انسانها يك نفوذ ناآگاه و اجبارى نيست، بلكه انسانها به ميل و اختيار خودشان راه نفوذ را به روى او مى‌گشايند و اجازه ورود را به كشور جانشان صادر كرده و به اصطلاح، گذرنامه آن را نيز در اختيار شيطان مى‌گذارند و به همين دليل قرآن با صراحت مى‌گويد: «إِنَّ عِبادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطانٌ إِلَّا مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغاوِينَ»، تو بر بندگان من تسلط نخواهى يافت مگر گمراهانى كه از تو پيروى كنند» [١] و در جاى ديگر مى‌فرمايد: «إِنَّما سُلْطانُهُ عَلَى الَّذِينَ يَتَوَلَّوْنَهُ وَ الَّذِينَ هُمْ بِهِ مُشْرِكُونَ»، تسلط او تنها بر كسانى است كه او را به سرپرستى خود برگزيده‌اند و آنها كه فرمانش را همرديف فرمان خدا لازم مى‌شمرند». [٢] ثالثا: امير مؤمنان على (ع) در جمله‌هاى بالا به صورت ظريف و لطيفى جواب اين سؤال را بيان كرده، مى‌فرمايد: «خداوند به او مهلت داد چرا كه مستحقّ غضب الهى بود و مى‌خواست امتحان را بر بندگان تمام كند و وعده‌اى را كه به وى داده بود منجّز گرداند».

يعنى از يك سو خداوند مجازات او را با اين مهلت دادن سنگين‌تر ساخت، زيرا همان گونه كه از آيات قرآن استفاده مى‌شود كسانى كه در مسير گناه و گمراهى گام مى‌گذارند خداوند هشدارهاى مكرّرى به آنها مى‌دهد، اگر اين هشدارها مؤثر شد و بازگشتند چه بهتر و گرنه آنها را به حال خود وا مى‌گذارد و مهلت كافى مى‌دهد تا بارشان سنگين‌تر شود. [٣]

[١] سوره حجر، آيه ٤٢.

[٢] سوره حجر، آيه ١٠٠.

[٣] سوره آل عمران، آيه ١٧٨ و سوره روم، آيه ٤١.