٣٧٦١.المحاسن ـ به نقل از ابو هاشم جعفرى ـ: اشعث بن حاتم به من خبر داد كه از امام رضا عليه السلام از چيزى درباره توحيد پرسيد . فرمود : «آيا قرآن نمى خوانى؟». گفتم: چرا . فرمود: «بخوان «ديده ها او را درنمى يابند ؛ امّا او ديده ها را درمى يابد» » . پس خواندم . امام عليه السلام فرمود: «چه ديده هايى؟». گفتم: ديده سر . فرمود: «نه ، منظور آيه، خيال هاست كه كيفيت او را تخيّل هم نكنند ؛ ولى او هر انديشه و خيالى را درمى يابد» .

٣٧٦٢.الكافى ـ به نقل از ابو هاشم جعفرى ـ: به امام جواد عليه السلام گفتم: «ديده ها او را درنمى يابند ؛ امّا او ديده ها را درمى يابد» . فرمود: «اى ابو هاشم ! ديده هاى خيال، دقيق تر از ديده هاى سر است . تو با خيالت ، سِند و هند و شهرهايى را كه نرفته اى و به چشمت نديده اى ، درمى يابى ؛ امّا همين ديده هاى خيال، او را درنمى يابند . پس چگونه ديدگان سر، او را دريابند؟

٣٧٦٣.التوحيد ـ به نقل از صفوان بن يحيى ـ: ابو قرّه محدّث از من خواست كه او را بر امام رضا عليه السلامدرآورم . پس از امام عليه السلام اجازه خواستم و ايشان، اجازه داد . او وارد شد و از حلال و حرام و احكام پرسيد تا به توحيد رسيد . ابو قرّه گفت: براى ما روايت شده كه خدا، ديدن و سخن گفتن [با خود] را ميان دو نفر قسمت كرده است . به موسى عليه السلام ، سخن گفتن [با خود] را و به محمّد صلى الله عليه و آله ديدن [خود] را عطا كرده است . امام رضا عليه السلام فرمود: «پس چه كس اين آيه ها را از خدا به جنّ و انس رسانده است: «ديده ها او را درنيابند و او ديده ها را دريابد» ، «و احاطه علمى به او ندارند» و «به مانند او چيزى نيست» ؟ آيا محمّد صلى الله عليه و آلهابلاغ نكرده است؟». گفت: چرا . فرمود : «پس چگونه كسى كه به سوى همه آفريدگان مى آيد و به آنان خبر مى دهد كه از نزد خدا آمده است و آنان را به امر الهى به سوى خدا فرا مى خوانَد و مى گويد: «ديده ها او را در نمى يابند و او ديده ها را در مى يابد» ، «و احاطه علمى به او ندارند» ، «به مانند او چيزى نيست» ، سپس بگويد: من او را به چشم خود ديده ام و از او آگاهم و به هيئت انسان است ؟! آيا [از دادن اين نسبت، ]شرم نمى كنيد؟ زنادقه هم نمى توانستند چنين تهمتى به پيامبر صلى الله عليه و آله بزنند ؛ اين كه او از سوى خدا چيزى مى آورد و از جهتى ديگر ، خلاف آن را مى آورد» . ابو قرّه گفت: در قرآن مى گويد: «و بى گمان ، او را يك بار ديگر ديده است» . امام عليه السلام فرمود: «اين آيه، پس از آيه «دل ، آنچه را ديد ، انكار نكرد» ، ديگر دلالتى بر آنچه ديده، ندارد . آيه مى گويد: دل محمّد صلى الله عليه و آلهآنچه را چشمانش ديد ، دروغ نينگاشت . سپس آنچه را كه ديده بود، بازگو كرد: «بى گمان ، از آيات بزرگ پروردگار خود ديد» . پس آيات و نشانه هاى خدا غير از خدا هستند و خود فرموده است: «و به او احاطه علمى ندارند» ، و اگر ديده ها او را ببينند ، احاطه علمى و معرفت به او واقع مى شود» . ابو قرّه گفت: پس روايات را تكذيب مى كنى؟ امام رضا عليه السلام فرمود: «هر گاه روايات ، مخالف با قرآن باشند ، آنها را تكذيب مى كنم و با اجماع مسلمانان هم مخالفت دارد ؛ چرا كه به خدا ، احاطه علمى حاصل نمى شود و ديده ها او را درنمى يابند و مانند او چيزى نيست» .