دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٤٧
غايَةُ المَعرِفَةِ أَن يَعرِفَ المَرءُ نَفسَهُ . [١] نهايت شناخت ، خودشناسى است . مَعرِفَةُ النَّفسِ أنفَعُ المَعارِفِ . [٢] سودمندترينِ شناخت ها خودشناسى است . و از امام باقر روايت شده: لا مَعرِفَةَ كَمَعرِفَتِكَ بِنَفسِكَ . [٣] هيچ شناختى مانند اين نيست كه خود را بشناسى.
٢ . زيان هاى جهل به خود
دسته دوم ، احاديثى اند كه به بيان زيان هاى نشناختن خود پرداخته اند . در اين روايات ، تأكيد شده است كه تا انسان خود را نشناسد ، نمى تواند جهانبينى درستى داشته باشد و راه رستگارى و نجات را در زندگى بيابد . بخشى از سخنان امام على عليه السلامدر اين باره ، چنين است : مَن جَهِلَ نَفسَهُ كانَ بِغَيرِ نَفسِهِ أجهَلَ . [٤] آن كه خود را نشناسد ، به غير خود ، نادان تر است. كَيفَ يَعرِفُ غَيرَهُ مَن يَجهَلُ نَفسَهُ ؟! [٥] آن كه خود را نشناخته ، چگونه ديگرى را بشناسد ؟!
[١] غرر الحكم : ح ٦٣٦٥ .[٢] غرر الحكم : ح ٩٨٦٥ .[٣] تحف العقول : ص ٢٨٦ ، بحار الأنوار : ج ٧٨ ص ١٦٥ ح ١ .[٤] غرر الحكم : ح ٨٦٢٤ .[٥] عيون الحكم والمواعظ : ص ٣٨٣ ح ٦٤٦٧ .