دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٢٤
ر . ك : ص ١٣٥ (معرفت نفس) و ١٥٩ (تجربه) .
٢ / ٢
خلقت انسان از خاك
قرآن
«و از جمله نشانه هاى او اين است كه شما را از خاكى آفريد . سپس شما انسان شده ، [در زمين ]پراكنده شديد» .
«پس از ايشان بپرس: آيا آفرينش آنان استوارتر است يا آنانى كه آفريده ايم ؟ ما ايشان را از گِلى چسبنده آفريده ايم» .
«انسان را از گلِ خشكِ همچون سفال آفريد» .
ر . ك : حجّ : آيه ٥ ؛ انعام : آيه ٢ ؛ حجر : آيه ٢٦ ؛ مؤمنون : آيه ١٢ ؛ غافر : آيه ٦٧ ؛ فاطر : آيه ١١ .
حديث
٣٥٤٠.علل الشرائع ـ به نقل از ابو عبد اللّه بن يزيد ـ: يزيد بن سلاّم براى من چنين گفت كه از پيامبر خدا پرسيده است ... : چرا آدم عليه السلام ، آدم ناميده شده است؟ پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : «چون او از گِل زمين و پوسته آن آفريده شد» . يزيد بن سلاّم گفت : آيا آدم از يك گِل آفريده شد يا از همه گل هاى زمين؟ پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : «بلكه از همه گِل ها و اگر از يك گِل آفريده مى شد ، مردم ، يكديگر را نمى شناختند و بر يك صورت مى بودند» . يزيد گفت : آيا در دنيا شبيهى براى آن داريم؟ پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : «خاك سفيد داريم و سبز و قهوه اى و خاكسترى و سرخ و كبود ، و در آن ، شيرين و شور است ، و خشن و نرم و سفيدِ مايل به سرخ؛ و از اين روست كه آدميانِ آرام و خشن داريم ، و نيز سفيدپوست و زردپوست و سرخ پوست و سرخ و سفيد و سياه پوست ، همچون رنگ هاى خاك .