٣٤٥٩.الكافى ـ از يعقوب بن اسحاق ـ: به ابو محمّد عليه السلام (امام حسن عسكرى) نوشتم ... و پرسيدم : آيا پيامبر خدا پروردگارش را ديد؟ امام عليه السلام در پاسخ نوشت : «خداوند ـ تبارك و تعالى ـ آنچه خواست ، از نور عظمتش بر قلب محمّد صلى الله عليه و آله ، نشان داد» .

٣ / ٣ ـ ٢

معناى ديدن خدا با دل

٣٤٦٠.امام صادق عليه السلام : هنگامى كه امير مؤمنان بر منبر كوفه سخن مى رانْد ، مردى به نام ذِعْلِب كه سخنورى فصيح و شجاع بود ، برخاست و به امير مؤمنان رو كرد و گفت : اى امير مؤمنان ! آيا پروردگارت را ديده اى؟ امام عليه السلام فرمود : «واى بر تو ، اى ذِعْلِب ! من ، پروردگارى را كه نديده باشم ، نمى پرستم» . ذعلب گفت : اى امير مؤمنان ! چگونه او را ديده اى؟ فرمود : «واى بر تو ، اى ذِعْلِب ! چشم سر ، او را نديده ؛ بلكه چشم دل با حقيقت ايمان ، او را ديده است . واى بر تو ، اى ذِعْلِب ! پروردگار من ، آن قدر ظريف است كه به ظريف بودن هم توصيف نمى شود و چنان بزرگ است كه به بزرگى هم توصيف نمى شود ، چنان سترگ است كه به سترگى هم توصيف نمى شود . جليل و پرشكوه است ، امّا به درشتى توصيف نمى شود . پيش از هر چيز بوده و هيچ چيز پيش از او نيست ، و پس از هر چيز است و بعد از او چيزى وجود ندارد . [ خداوند ،] كارها را مى خواهد ، امّا نه به همّت گماردن . درك كننده همه چيزهاست ، امّا نه با تفكّر و چاره جويى . نه با اشيا آميخته است ، و نه از آنها جدا . پديدار است ، امّا نه لمس شدنى . آشكار است ، امّا نه ديدنى . دور است ، امّا نه به مسافت . و نزديك است ، امّا نه به نزديكى مكانى .