دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٤٧
امام و هديه هاى پراكنده و عطيه هاى متّصل به درياى بى كرانه او هستند . [١] علاّمه سيّد محمّد حسين طباطبايى رحمه الله در اين باره مى گويد : به طور خلاصه ، امام ، هدايتگرى است كه با نور هدايت ملكوتى اى كه همراه دارد ، ره مى نمايد . پس حقيقت امامت ، گونه اى ولايت بر اَعمال مردم است و هدايت او ، به معناى رساندن ايشان به مقصود و با فرمان الهى است ، نه فقط ارائه طريق كه شأن پيامبر و فرستادگان الهى و هر مؤمنى است كه با نصيحت و اندرز نيكو ، به سوى خدا هدايت مى كند . [٢] به بيان ديگر ، هدايت باطنى و نورانيتى كه بر اثر انجام دادن تكاليف الهى ، براى انسان فراهم مى آيد ، از طريق انسان كامل و امام ، به او افاضه مى شود [٣] و از اين رو ، بدون ارتباط معنوى با او ، اعمال صالح نمى توانند نقش خود را در تكامل انسان ايفا كنند و بدين جهت ، ولايت اهل بيت عليهم السلام ، شرط قبولى اعمال شمرده شده است ، چنان كه پيامبر صلى الله عليه و آلهمى فرمايد : وَالَّذي بَعَثَني بِالحَقِّ نَبِيّا لَو أَنَّ رَجُلاً لَقِيَ اللّه َ بِعَمَلِ سَبعينَ نَبِيّا ثُمَّ لَم يَأتِ بِوِلايَةِ أُولِي الأَمرِ مِنّا أهلَ البَيتِ ما قَبِلَ اللّه ُ مِنهُ صَرفا ولا عَدلاً . [٤] سوگند به خدايى كه مرا به حق به نبوّت بر انگيخت ، اگر مردى با عمل هفتاد پيامبر ، از خدا پروا بدارد ، امّا در ولايت صاحبان امر ـ كه از ما اهل بيت اند ـ درنيايد ، خداوند از او هيچ [عمل واجب و يا مستحبى را] نمى پذيرد.
[١] خلافت و ولايت ، محمدتقى شريعتى : ص ٣٨٠ .[٢] الميزان فى تفسير القرآن : ج ١ ص ٢٧٢ . نيز ، ر . ك : ترجمه تفسير الميزان : ج ١ ص ٣٧٥ .[٣] براى توضيح بيشتر ، ر . ك: رهبرى در اسلام : ص ٢٣ (رهبرى باطنى).[٤] أمالى ، مفيد : ص ١١٥ ح ٨ ، بحار الأنوار : ج ٢٧ ص ١٩٢ ح ٤٩ .