نخستين نكته اى كه در مطالعه آسمان قابل تأمّل است ، وسعت حيرت انگيز و مافوق تصوّر آن است . طبق يك محاسبه ، اگر بر هواپيمايى فرضى سوار شويم كه با سرعت نور (يعنى هر ثانيه سيصد هزار كيلومتر) حركت كند ، پس از هشت دقيقه و بيست ثانيه به خورشيد مى رسيم و پس از پنجاه سال به ستاره جَدْى وپس از نود سال به ستاره عيّوق ؛ امّا اگر بخواهيم به نخستين كهكشان سفر كنيم ، با همين سرعت ، هفتصد هزار سال نورى طول مى كشد و براى گذشتن از يك طرف كهكشان به طرف ديگر آن ، دويست هزار سال وقت لازم است و بر اساس گفته ستاره شناسان ، حدّاقل يكصدهزار كهكشان نظير كهكشان ما در جهان وجود دارد. در اين سفر كيهانىِ ذهنى ، آنچه بر حيرت ما مى افزايد ، اين است كه از نگاه قرآن كريم ، همه اينها در آسمان اوّل هستند. [١] امام على عليه السلام با اشاره به اين شگفتى و عظمت وصف ناپذير ، در مقام نيايش ، خطاب به پديدآورنده توانا و حكيم آن مى فرمايد : سُبحانَكَ ما أَعظَمَ ما نَرى من خَلقِكَ! وما أَصغَرَ كُلَّ عَظيمَةٍ في جَنبِ قُدرَتِكَ! وما أَهوَلَ ما نَرى مِن مَلَكوتِكَ ! وما أحقَرَ ذلِكَ فيما غابَ عَنّا مِن سُلطانِكَ ! [٢]

[١] «وَ زَيَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْيَا بِمَصَـبِيحَ» (فصّلت : آيه ١٢ . نيز ، ر . ك : ملك : آيه ٥) .[٢] ر . ك : ص ٣٩١ ح ٣٦٣٧ ـ ٣٦٣٨ .