٣٣٥٧.امام صادق عليه السلام : هر كه مى پندارد كه خدا را به پرده و شكل و نمادى مى شناسد ، مشرك است . چون پرده و نماد و شكل ، غير اوست و او يكتا و يگانه است . پس چگونه كسى كه مى پندارد او را با غير او شناخته است ، موحّد باشد؟! تنها كسى خدا را شناخته كه او را با [خودِ ]خدا شناخته است . پس هر كس او را با خودش نشناخته باشد ، او را نشناخته ، بلكه كس ديگرى را شناخته است . خداوند ، آفريننده اشيا از نيستى است . او به نام هايش ناميده مى شود ؛ امّا غير آنهاست و نام ها هم غير اويند و وصف شده ، غير از وصف است . پس هر كس مى پندارد كه به چيزى ايمان دارد كه نمى شناسد ، به شناخت [خدا] ره نبرده است . آفريده ، چيزى به دست نمى آورد ، جز با خدا ، و شناخت خدا ، جز با خدا ، به دست نمى آيد .

٣٣٥٨.الكافى ـ به نقل از عبد الأعلى ـ: به امام صادق عليه السلام گفتم : خدايت به صلاح دارد ! آيا ابزارى در مردم قرار داده شده است كه بدان به معرفت برسند؟ فرمود : «نه» . گفتم : آيا به معرفت ، تكليف يافته اند؟ فرمود : «نه . بيان بر عهده خداست . «خدا هيچ كس را جز به اندازه توانايى اش مكلّف نمى كند» و «خدا هيچ كس را جز به اندازه آنچه به او داده است ، مكلّف نمى كند» » .

٣٣٥٩.تفسير العيّاشى ـ به نقل از محمّد بن حكيم ـ: نامه اى به امام صادق عليه السلام نوشتم كه در آن پرسيده بودم : آيا انسان ، توانايىِ شناخت را دارد؟ فرمود : «نه» . گفتم : [پس چرا] خداوند [با عتاب ]مى فرمايد : «كسانى كه چشمانشان از ياد من در پرده بود و توانايى شنيدن [حق] را نداشتند» . فرمود : «آن گفته ، مانند اين آيه است : «نه مى توانستند بشنوند و نه ببينند» » . گفتم : آيا آنان را سرزنش مى كند؟! فرمود : «عتاب آنان ، بر آن چيزى نيست كه در دل نيّت كردند ، ولى انجام ندادند ؛ بلكه بر چيزى است كه به عمل در آوردند و اگر خود را به تكلّف نمى انداختند ، سرزنشى بر آنها نبود .