دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٤٦
به زودى نشانه هاى خود را در كرانه ها[ى هستى] و در خودشان به آنان نشان خواهم داد تا برايشان روشن شود كه او حقّ است» . اين آيات ، تصريح مى كنند كه نه يك دليل و نشان ، بلكه دليل ها و نشانه هاى فراوانى در وجود انسان براى آشنايى با آفريدگار جهان هست كه انسان نمى تواند حقيقتا خودشناس ، امّا خدا نشناس باشد .
اقسام احاديث دعوت به خودشناسى
احاديث اسلامى ، با الهام از قرآن ، فراوان بر خودشناسى تأكيد دارند . اين احاديث را مى توان به چهار دسته تقسيم كرد :
١ . ارزش خودشناسى
دسته اوّل ، احاديثى كه خودشناسى را با ارزش ترينِ شناخت ها معرّفى مى كنند ؛ مانند آنچه از امام على عليه السلام روايت شده است كه : أَفضَلُ المَعرِفَةِ مَعرِفَةُ الإِنسانِ نَفسَهُ . [١] برترين شناخت ، خودشناسى است. المَعرِفَةُ بِالنَّفسِ أَنفَعُ المَعرِفَتَينِ . [٢] سودمندترينِ دو شناخت ، خودشناسى است . أَفضَلُ الحِكمَةِ مَعرِفَةُ الإِنسانِ نَفسَهُ . [٣] برترين حكمت ، خودشناسى است .
[١] غرر الحكم : ح ٢٩٣٥ .[٢] غرر الحكم : ح ١٦٧٥ .[٣] غرر الحكم : ح ٣١٠٥ .