عين حال ، ساده ترين و مفيدترين دلايل خداشناسى را توسّط فرستادگان خود براى مردم بيان كرده است ؛ امّا به نظر مى رسد كه آنچه در زمينه تأمّل و تحقيق درباره اين دلايل فرموده ، به درستى انجام نشده است . اين بررسى نشان مى دهد كه با اين كه پژوهشگران اسلامى تاكنون اوقات فراوانى را صرف تحقيق در موضوع خداشناسى كرده اند و كتاب هاى بسيارى در اين زمينه نگارش يافته است ، امّا هنوز دلايل خداوند متعال بر وجود خود ، آن گونه كه شايسته است ، مورد پژوهش قرار نگرفته است. اين بررسى نشان مى دهد كه اگر آيات خداشناسى از نگاه قرآن ، يعنى : انسان ، حيوانات ، زمين ، كوه ها ، آب ها ، درياها ، گياهان ، بادها ، ابرها ، باران ، خورشيد ، ماه ، شب ، روز ، ستارگان و خلاصه از كوچك ترين ذرات جهان تا بزرگ ترين كُرات آسمان ، به صورت علمى و دانشگاهى مورد پژوهش قرار مى گرفت ، امروز ، مسلمانان نه تنها در كلام و فلسفه و حكمت ، بلكه در همه علوم تجربى پيش گام بودند و خداشناسى بر پايه رهنمودهاى قرآن ، دين و دنياى آنان را آباد مى كرد ؛ چرا كه : «فَعِندَ اللَّهِ ثَوَابُ الدُّنْيَا وَالاْخِرَةِ . [١] پاداش دنيا و آخرت ، نزد خداست» .

تعقّل ، نه تعبّد

[١] نساء : آيه ١٣٤ .