انگیزه سیاسی مأمون در ترویج مکتب ارسطوئی - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ١٤٧ - مبدأ پیدایش فلسفه در میان دانشمندان جهان اسلام
نمود و تا پاِیان عمر نوبختِیان در دربار عباسِیان داراِی اختِیارات کلانِی بودهاند. آل نوبخت علاوه بر ستارهشناسِی، در «علوم اوائل»[١] نِیز بصِیرت کامل داشتند و از رشته علومِی که در دوران منصور رواج کامل پِیدا کرد، علم طب و پزشکِی بوده است.
در اواخر خلافت منصور به سال ١٤٨ هجرِی در معده منصور غدّهاِی ظاهر شد که موجب زوال قوّه شَهَوِیه وِی گردِید و تِیم پزشکانِی که به درمان وِی گِرد آمده بودند همه به اتفاق، اِظهار عجز و ناتوانِی نمودند، تا روزِی منصور از آنها پرسِید آِیا در شهرهاِی دِیگر دنِیا پزشکِی ماهر و داراِی تجربت بِیشتر باشد را نمِیشناسِید که در اِین مورد از وِی کمک بگِیرِیم؟همگِی بالإتّفاق گفتند: «جُوَرجِیس بن بَختِیشوع»[٢] متوفاِی ١٥٣ق رئِیس پزشکان
→ است. آثار او عبارت است از: کتاب النهمطان [شاِید: ِیهبطان]، کتاب الفال النجومِی، کتاب الموالِید مفرد، کتاب سنِی الموالِید، کتاب المدخل، کتاب التشبِیه و التمثِیل، کتاب المنتحل فِی اقاوِیل المنجمِین فِی الاخبار و المسائل و الموالِید و کتاب تحوِیل و غِیره. ابن الندِیم مِیگوِید: از ابوسهل دَه پسر بر جاِی ماند و نام آنان در کتب و اخبار و اشعار آمده است. مدفن ابوسهل در شهر کاظمِین مِیباشد. (لغتنامه دهخدا، ذِیل واژه ابوسهل؛ تارِیخ الحکماء، ص٤٠٩؛ ابن ندِیم، الفهرست، ص٣٣٣).
١. در اِین مورد به منابع مربوطه مراجعه شود.
٢. فخرالدِین محمد طرِیحِی(متوفاِی ١٠٨٥ق) در مجمع البحرِین مِینوِیسد: «بَخْتِِیشُوعُ فِی الحدِیث بالباء الموحدة و الخاء المعجمة ثم التاء المثناة الفوقانِیة و الِیاء التحتانِیة ثم الشِین المعجمة ثم العِین المهملة بعد الواو». اما دهخدا با «ضمّ باء» بُختِِیشُوع نوشته است. بُختِِیشُوع نام سَردودمان خاندانِی از پزشکان نَسطورِی سرِیانِی - اِیرانِی←