انگیزه سیاسی مأمون در ترویج مکتب ارسطوئی - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ٥٣ - بیان عبارت «لَمْ یطَّلِعْ عَلَیهِ نَبِیٌّ مُرْسَلٌ وَ لاَ مَلَكٌ مُقَرَّبٌ»
ثابته[١] در فلسفه باشد و هر مخزونِی مکنون نِیست، مانند دفِینههاِیِی که در زِیر زمِینها وجود دارد.
بِیان عبارت «لَمْ ِیطَّلِعْ عَلَِیهِ نَبِِیٌّ مُرْسَلٌ وَ لاَ مَلَكٌ مُقَرَّبٌ»:
در فقره سوم اِین حدِیث ِیعنِی؛ «لَمْ ِیطَّلِعْ»، منظور از اِین جمله از آن نظر که نبِیّ مرسل و ملک مقرّب هستند راهِی به مکنون الهِی ندارند مگر اِینکه بنده برگزِیده خاصّ حضرت حقّ باشند، شاهد بر اِین معنا جرِیان حضرت موسِی علِیهالسلام و همراهش که در قرآن مجِید آمده: (فَوَجَدَا عَبْدًا مِنْ عِبَادِنَا آتَِینَاهُ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنَا وَ عَلَّمْنَاهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْمًا)؛[٢] بنده شاِیسته خدا که او را براِی «بندگِی» پذِیرفته، به قول بعضِی از مفسرِین (منظور حضرت خضر علِیهالسلام) و با کلمه (عِبَادِنَا) موجب لطف و مرحمت خود قرار داده و علم لدنِّی[٣] را در پِیشگاه خودش به او تعلِیم داده است. او بزرگترِین پِیامبر خدا مثل موسِی کلِیم
١. علم ازلِی و ابدِی در خزانه غِیب حضرت حق که حضور جمعِی دارند که به آن مقام «جمع الجمع» نِیز مِیگوِیند.
٢. سوره کهف، آِیه٦٥.
٣. علم لدنِّی علمِی است که بنده از خدا آموزد، بدون واسطه بشر ِیا ملک و اِین اصطلاح مأخوذ از قرآن است که فرمود (و آتِیناهُ مِن لدنّا عِلماً) که اهل قرب را به تعلِیم الهِی و تفهِیم ربّانِی معلوم و مفهوم شود، نه به دلائل عقلِی و شواهد نقلِی و فرق علم لدنِّی و علم ِیقِین، آن است که علم ِیقِین ادراک نور ذات و صفات الهِی است و علم لدنِّی ادراک معانِی و کلمات از حقّ است بِیواسطه بشر و آن بر سه قسم است: وحِی، الهام و فراست (سِید جعفر سجادِی، فرهنگ معارف اسلامِی، ج٢، ص١٣٣٦).