انگیزه سیاسی مأمون در ترویج مکتب ارسطوئی - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ١٦٨ - نفوذ سیاسی فضل بن سهل و فرجام او
ولاِیتعهدِی مأمون عباسِی، نظر مساعد داشت و شاِید محرک اصلِی مأمون در اِین كار مهم، خود فضل بن سهل بود. به هر روِی، پس از آن كه مأمون عباسِی به گونهاِی به رشد سِیاسِی و مدِیرِیتِی رسِید که بر تمام ابعاد حكومتِی و تمام مناطق اسلامِی استِیلاِی كامل ِیافت، تصمِیم گرفت از شهر «مرو» واقع در خراسان بزرگ، هجرت كند و به وطن اصلِی خوِیش و پدرانش «بغداد» برگردد.
هنگامِی كه مأمون به سوِی بغداد برمِیگشت، در آغاز فضل بن سهل را بوسِیله مزدوران ناشناخته حكومتِی در حمام سرخس گِیر انداخت و ناجوانمردانه کشت و سپس در طوس امام رضا علِیهالسلام را مسموم و آن حضرت را غرِیبانه به شهادت رسانِید و بدِین طرِیق، دو عنصر سرسخت مخالف حکومت و خلافت خوِیش را که همانند استخوان در گلوِیش بود از سر راه برداشت و با خِیالِی آسوده از پشت سر، به سوِی عراق رفت و رضاِیت عباسِیان مقِیم بغداد را از اِین طرِیق فراهم آورد.[١]
مورخان تارِیخ كشته شدن فضل بن سهل در حمام سرخس را ماه شعبان دانستهاند. در كتاب «مسند الامام الرضاعلِیهالسلام» اِین واقعه را در شعبان سال ٢٠٣ و در وقاِیع الاِیام در دوم شعبان سال ٢٠٢ قمرِی ذكر كردهاند. ولِی به نظر مِیرسد كه تارِیخ مزبور، مقرون به
١. مسند الامام الرضاعلِیهالسلام (عزِیز اللّه عطاردِی)، ج١، ص٩٢؛ وقاِیع الاِیام (شِیخ عباس قمِی)، ص٣٣٦.