انگیزه سیاسی مأمون در ترویج مکتب ارسطوئی - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ١٥٣ - نخستین رئیس بیت الحکمه
است. قاضِی صاعد اندلسِی آورده است که مأمون با ارسال هداِیاِیِی گرانقدر از امپراتور بِیزانس خواست تا برخِی آثار فلسفِی و حکمِی را براِی وِی بفرستند، امپراتور نِیز در پاسخ، شمارِی از آثار افلاطون، ارسطو، بقراط، جالِینوس، اقلِیدوس، بطلمِیوس و ... را فرستاد، تا اِینجا آنچه که درباره بِیت الحکمة و ِیا خزانة الحکمة مأمون عباسِی نوشته شد همه بر گرفته شده از کتاب دائرة المعارف بزرگ اسلامِی ج١٣ بوده است و ما به اقتصار آن را نقل کردهاِیم.
دقّت و توجه در سِیاق آن نشاندهند? اِین است که مأمون بهدنبال چه چِیزِی بود و براِی کمرنگ کردن عظمت قدرت سِیاسِی حضرت رضاعلِیهالسلام بهخصوص شکوه و تجلِّی عظمت آن حضرت در آن مجلس مناظره در نظر داشت تا مکتب امام رضا علِیهالسلام را با تروِیج و وارد کردن فلسفه، کمارزش کرده و از اعتبارش بکاهد؛ کما اِینکه اِین نکته در مخالفت اولِیه حاکم بِیزانس ِیا قبرس با اسلام پس از مشورت با امِیران و دانشوران کشور و تغِیِیر نظر وِی، مطابق پِیشنهاد ِیکِی از روحانِیان برجسته که معتقد بود با فرستاده شدن آثار فلسفِی و علمِی به سرزمِینهاِی اسلامِی، اِیمان مسلمانان با مطالعه آنها سست مِیشود،[١] مأمون نِیز با توجه به الهام گرفتن از اِین سِیاست بِیزانس،[٢]
١. دائرة المعارف بزرگ اسلامِی، ج١٣، ص٢٧٩.
٢. بِیزانس که اصل آن بِیزَن طه ِیا بُوزن طه، نام قدِیم قسطنطنِیه: استانبول، بازنطبا، امپراطورِی روم شرقِی از باب «اطلاق جزء به کل» که شهر بِیزانس پاِیتخت آن بود و امپراطورِی که از ٣٣٠تا ٣٩٥م در قسمت شرقِی قلمرو روم بهوجود آمد و تا ١٤٦١م پاِیدار ماند. پاِیتخت بِیزانس در «ِیونانِی» پوزانتِیون شهر قدِیم در محل استانبول کنونِی ←