انگیزه سیاسی مأمون در ترویج مکتب ارسطوئی - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ١١٥ - ترجمه مناظره امام رضا
ما روشن شد و ما روشنى جستِیم و تو به آن روشنى، امر خود را مىِیابى، در كار خوِیش بِینا مِیگردى.
عمران گفت: من گمان مىكردم خالق با آفرِیدن مخلوقات و تغِیِیرى كه در كارش اِیجاد مىشود، از حالت خود دگرگون مىگردد!
حضرت فرمودند: سخن محالى گفتى كه موجود تغِیِیر مىكند مگر اِینكه چِیزى آن را تغِیِیر دهد، آِیا دِیدهاى كه تغِیِیر آتش آن را تغِیِیر دهد؟ ِیا تا حال دِیدهاى كه حرارت خودش را بسوزاند؟ ِیا هِیچ دِیدهاى كه شخص بِینا، بِیناِیى خود را ببِیند؟
عمران گفت: نه، ندِیدهام! وانگه اضافه کرد بفرماِیِید که او در مخلوقات است ِیا مخلوقات در اوِیند؟ حضرت فرمودند: او برتر از اِین حرفهاست. نه او در مخلوقات است و نه مخلوقات در اوِیند، والاتر و برتر از اِین حالت است. حال به حول و قوّه الهى براِیت توضِیح خواهم داد: بگو ببِینم آِیا تو در آِینه هستى ِیا آِینه در تو؟ اگر هِیچ كدام در دِیگرى نِیستِید چگونه خودت را در آِینه مىبِینى؟ گفت: توسّط نورى كه بِین من و آن است! حضرت فرمودند: آِیا آن نور را - بِیشتر از آنچه در چشم خود مىبِینى - در آِینه مىبِینى؟ گفت: بلِی! حضرت فرمودند: به ما نشانش بده! عمران جوابى نداد!
حضرت فرمودند: از نظر من، نور بدون اِینكه در ِیكى از شما دو تا باشد، تو و آِینه را به خودتان نشان داده است. اِین موضوع،