رسالۀ عمرۀ مفرده - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ١٧٦ - بررسِی رواِیت علِیّبنابِیحمزۀ بطائنِی

و دروغِی به اِین بزرگِی بگوِید،[١] دِیگر نمِی‌توان به رواِیات او اعتماد کرد.

تلمِیذ: چگونه به رواِیات بنِی‌فضّال با فرض فساد عقِیده عمل مِی‌شود؟

استاد: همان‌طور که عرض شد عمل به اِین رواِیات بستگِی به زمان صدور آن دارد؛ به‌عنوان مثال: رواِیتِی از علِیّ‌بن‌ابِی‌حمزه پذِیرفته مِی‌شود که افرادِی بگوِیند ما اِین رواِیت را در زمان موسِی‌بن‌جعفر علِیهما‌السّلام از او شنِیده‌اِیم؛ زِیرا نفس اتصال اِین شخص، مُبَرِّر است. اما اگر او در زمان امام رضا علِیهالسّلام رواِیتِی را نقل کند که در کتبش نِیز چِیزِی مبنِی بر مکتوب شدن آن رواِیت در زمان امام کاظم علِیهالسّلام وجود نداشته باشد، دراِین‌صورت به چه اعتبار و دلِیل رجالِی مِی‌توان رواِیت او را قبول کرد؟!

تلمِیذ: در صورت فساد عقِیدۀ افرادِی ‌مانند شَلمَغانِی، رواِیات آنها متروک مِی‌ماند و دِیگر نقل نمِی‌شد؛ اما گاهِی از ائمه علِیهمالسّلام سؤال مِی‌شد که کتب آنها را چه کنِیم؟ که معمولاً مِی‌فرمودند: «خُذوا بما رَوَوا و ذَروا ما رَأوا.»[٢]

استاد: همان‌طور که مِی‌گوِیِید، اِین کتب از قبل وجود داشته است و معناِی اِین تجوِیز آن است که مطالب چنِین افرادِی ـمانند بلالِی، هلالِی، شلمغانِی و علِیّ‌بن‌ابِی‌حمزهـ که در آن زمان در کتب‌ خود نوشته‌اند را نقل کنِید، و رواِیاتِی که بعداً گفته‌اند را نقل نکنِید. حال اشکال در اِین است که آِیا اِین رواِیت علِیّ‌بن‌ابِی‌حمزه جزو همان رواِیاتِی است که در زمان موسِی‌بن‌جعفر علِیهماالسّلام نوشته شده، ِیا آن را بعداً بِیان کرده است.

آخر اگر قرار بر جواز عشرة اِیام ـولو به‌نحو حسن فاعلِیـ باشد، باِید امام رضا علِیهالسّلام نِیز مِی‌فرمودند «در هر ماه ِیک عمره تشرِیع شده است، اما اگر

[١]. رجال الکشِی، ص ٤٤٤.

[٢]. وسائل ‌الشِیعة، ج ٢٧، ص ١٠٢؛ الغِیبة(طوسِی) ص ٣٩٠.

ترجمه: «آنچه رواِیت کرده‌اند را بگِیرِید، اما مطالبِی را که نظرِیات و اندِیشه‌هاِی خودشان است، رها کنِید.» (محقق)