[١]* «نُتَفُ أبِی‌ عبدِ اللهِ السّلامِیِّ: ”أنّ النّبِیَّ صلِّی اللهُ علِیه و آلِهِ و سلَّمَ کانَ ِیَتختَّمُ فِی ِیمِینِهِ و الخلفاءَ الأربعةَ بعدَهُ، فنقَلَها مُعاوِیةُ إلِی الِیسارِ و أخَذَ النّاسُ بذلک، فبَقِِیَ کذلک أِیّامَ المروانِیّةِ، فنَقَلَها السّفّاحُ إلِی الِیمِینِ فبَقِِیَ إلِی أِیّامِ الرَّشِیدِ فنَقَلها إلِی الِیسارِ و أخَذَ النّاسُ بذلک.“

و اشتَهَرَ أنّ عَمرَو بنَ العاصِ عندَ التّحکِیمِ سَلَّها مِن ِیدِهِ الِیُمنِی و قال: ”خَلَعتُ الخِلافةَ مِن علِیٍّ کخَلعِی خاتَمِی هذا مِن ِیَمِینِی، و جَعَلتُها فِی معاوِیةَ کما جعلتُ هذا فِی ِیَسارِی.“»

ترجمه: «در کتاب نتف ابِی‌عبد‌الله سلامِی آمده است: ”رسول خدا صلِّی الله علِیه و آله و سلّم انگشتر را در دست راست مِی‌نمودند، و چهار خلِیفۀ بعد از اِیشان نِیز چنِین مِی‌کردند. پس از آن معاوِیه انگشتر را به دست چپ منتقل کرد و مردم نِیز از او تبعِیت نمودند و اِین عمل به‌همِین صورت در اِیام خلافت آل مروان نِیز ادامه ِیافت. تا‌ اِینکه سفّاح انگشتر را به دست راست برگرداند و اِین سنت تا زمان خلافت هارون‌الرشِید باقِی ماند و او آن را به دست چپ منتقل نمود و مردم نِیز از او پِیروِی کردند.“

مشهور است که عمروعاص در واقعۀ حکمِیت انگشتر را از دست راست خوِیش در‌آورد و گفت: ”علِی را از خلافت خلع کردم، چنان‌که اِین انگشترم را از دست راستم در آوردم، و خلافت را در معاوِیه قرار دادم، چنان‌که انگشترم را در دست چپ خوِیش نهادم.“» (محقق)

[١١٥]. تلمِیذ: پس رواِیاتِی که دلالت بر جواز تختّم بالِیسار مِی‌کنند* چه مِی‌شود؟

استاد: آن رواِیات دلالت بر تقِیه مِی‌کنند.

*. الکافِی، ج ٦، ص ٤٦٩:

«عن ِیحِیَِی بنِ أبِی ‌العَلاءِ، عن أبِی‌ عبدِ‌ الله علِیهِ السّلامُ، أنّه سألَهُ عنِ التّختُّمِ فِی الِیَمِینِ و قلتُ: ”إنِّی رأِیتُ بنِی ‌هاشمٍ ِیَتَختَّمونَ فِی أِیمانِهِم.“ فقالَ: ”کان أبِی ِیَتَخَتَّمُ فِی ِیَسارِهِ و کان أفضلَهُم و أفقهَهُم.“»

ترجمه: «ِیحِیِی‌بن‌ابِی‌العلاء از امام صادق علِیه السّلام رواِیت مِی کند که آن حضرت از او راجع به تختّم به‌دست راست پرسِیدند و من عرض کردم: ”من بنِی‌هاشم را دِیدم که انگشتر را در دست راستشان مِی‌کردند.“ فرمود: ”پدرم انگشتر را در دست چپش مِی‌نهاد، درحالِی‌که فاضل‌ترِین و فقِیه‌ترِینِ آنان بود.“» (محقق)

مرآة العقول، ج ٢٢، ص ٣٥٦:

«عن علِیِّ بنِ جعفرٍ، قالَ: سألتُ أخِی موسِی علِیهِ السّلامُ عن الخاتمِ ِیُلبَسُ فِی الِیمِینِ، فقالَ: ”إن شئتَ فِی الِیمِینِ و إن شئتَ فِی الِیسارِ.“»

ترجمه: «علِیّ‌بن‌جعفر علِیه السّلام مِی‌گوِید : از برادرم موسِی‌ علِیه السّلام راجع به انگشتر سؤال کردم که آِیا باِید آن را در دست راست نمود؟ فرمود: ”اگر خواستِی در دست راست و اگر خواستِی در دست چپ قرار بده.“» (محقق)