خواهد بود. حال اگر ما آمدِیم و کاسۀ داغ‌تر از آش شدِیم و چنِین پنداشتِیم که انجام آن به‌جماعت، آن‌هم با جمعِیت کثِیر، بِیشتر موجب عزت و اعتلاء و عظمت اسلام خواهد شد، قطعاً در مقابل با شرع انور و در تعارض با اوامر پروردگار قرار گرفته‌اِیم. و آِیا خداوند خود نمِی‌دانست که انجام آن به‌جماعت، بر فرادِی راجح و افضل است؟

در مثال دِیگر شارع مقدس هِیچ عبادتِی را به‌مانند نماز تأکِید و ترغِیب ننموده است و آثار و فواِیدِی را که بر آن مترتب نموده است در جاِی دِیگر ِیافت نمِی‌شود، تا‌جاِیِی‌که قبولِی آن را موجب قبولِی ساِیر عبادات و عدم پذِیرش آن را موجب عدم پذِیرش بقِیۀ اعمال دانسته است.[١] ولِی در‌عِین‌حال در بعضِی از مواقع انجام آن را مرجوح و مکروه شمرده است، مانند نماز در معابر عمومِی[٢] و هنگام

[١]* ترجمه: «زراره و محمد‌بن‌مسلم و فضِیل از امام باقر و امام صادق علِیهما السّلام راجع به جماعت خواندن نماز مستحبِی در شب‌هاِی ماه مبارک رمضان سؤال نمودند. آن دو بزرگوار فرمودند:

رسول خدا صلِّی الله علِیه و آله و سلّم پس از اقامۀ نماز عشاء به منزل مراجعت مِی‌نمود و سپس دوباره آخر شب به مسجد مِی‌آمد و مشغول نماز مِی‌شد. پس در شب اول ماه رمضان مانند شب‌هاِی دِیگر براِی نماز از منزل خارج شد؛ مردم پشت سر حضرت صف کشِیدند و حضرت به‌خاطر اِین عملشان به سرعت به منزل رفته و آنان را ترک نمود. مردم اِین کار را سه شب تکرار کردند. پس در روز سوم حضرت بر منبرش اِیستاد و حمد و ثناِی خداوند را به‌جا آورد و فرمود: ”اِی مردم، به‌جماعت خواندن نماز مستحبِی در شب‌هاِی ماه رمضان بدعت است، و نماز خواندن هنگامِی که خورشِید برآمده است نِیز بدعت است. توجه کنِید در هِیچ شبِی از شب‌هاِی ماه رمضان نماز شب را به‌جماعت نخوانِید و هنگام برآمدن خورشِید نِیز نماز نخوانِید، چراکه همۀ اِینها معصِیت است. آگاه باشِید که هر بدعتِی ضلالت و گمراهِی است و راه هر ضلالت و گمراهِی به‌سوِی آتش است.“ سپس حضرت در حالِی از منبر پاِیِین آمد که مِی‌فرمود: ”عمل کم و قلِیلِی که در سنت باشد بهتر است از عمل زِیادِی که در بدعت باشد.“» (محقق)

[٣]. المقنع، ص ٧٣؛ الفقه المنسوب الِی الإمام الرضا علِیه السّلام، ص١٠٠؛ مستدرک الوسائل، ج ٣، ص ٢٥.

[٢]. وسائل الشِیعة، ج ٥، ص ١٤٨.