پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٩٥ - نكتهها

نكته‌ها

الف- سخن اين دسته از تاريخ‌نگاران كه كشندگان عثمان و كسانى را كه از كشته شدن وى خرسند بوده‌اند، صحابه بزرگوار دانسته‌اند، صحيح است ولى بى‌ترديد ميان آنان افرادى چون عايشه و طلحه و زبير و ديگران وجود داشته‌اند كه خود، بر عثمان شوريدند آن‌هم نه در جهت پيروزى حق، بلكه براى دست‌يابى به سود و بهره دنيوى، چنان‌كه موضع‌گيرى اين افراد در حكومت امام على و بيعت با آن حضرت در پى كشته شدن عثمان اثبات كننده اين معنا است.

ب- اين‌كه بيان شده امام على عليه السّلام سيلى به صورت حسن زد و بر سينه حسين كوبيد، مورد اتفاق همه تاريخ‌نگاران نيست زيرا امام عليه السّلام مكرّر تأكيد فرموده بود كه كشته شدن عثمان نه سبب خرسندى وى شده و نه موجبات نگرانى‌اش را فراهم ساخته است.[١] از سويى آن بزرگوار حسنين عليهما السّلام را به كوتاهى در اجراى فرمانى كه بدان‌ها صادر فرموده بود، متهم نساخت؛ زيرا آن دو، از جمله كسانى بودند كه خداوند به پاكى و منزه بودن آنان از آلودگى‌ها تصريح و نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و اله به مجد و عظمت و عشق و علاقه زايد الوصفش نسبت به آن بزرگواران تأكيد نموده بود.

ج- در مورد دفاع از عثمان بايد گفت كه: امير مؤمنان على عليه السّلام هرچند خلافت عثمان را از پايه و اساس مشروع نمى‌دانست و از مخالفت‌ها و هتك حرمت‌هايى كه همواره از هيئت حاكمه صادر شده، كاملا آگاهى داشت ولى‌

[١] . الغدير ٩/ ٦٩- ٧٧ به نقل از منابعى زياد.