پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٨٣ - ٨ اخلاق و تربيت

بركاتش را فرو مى‌ريزد گنج‌هاى زمين برايش آشكار مى‌گردند، بر شرق و غرب جهان چهل سال حكمرانى خواهد كرد، سعادتمند كسى است كه دورانش را درك كرده و به سخنانش گوش فرادهد.[١]

٨. اخلاق و تربيت‌

جابر مى‌گويد: از امام مجتبى عليه السّلام شنيدم مى‌فرمود:

«مكارم الأخلاق عشرة: صدق اللسان، و صدق البأس، و اعطاء السائل، و حسن الخلق، و المكافأة بالصنائع، و صلة الرحم، و التذمّم على الجار، و معرفة الحق للصاحب، و قرى الضيف، و رأسهن الحياء»؛[٢]

فضايل اخلاقى ده گونه است: راستگويى، درستكارى، بخشندگى، نيك‌خويى، پاداش نيك در ازاى كار شايسته، پيوند و ارتباط با خويشاندان، حمايت از همسايگان، حق‌شناسى، مهمان‌نوازى و سرآمد همه اين امور، شرم و حياست.

امام حسن مجتبى عليه السّلام در پاسخ به پرسش‌هاى پدر بزرگوارش على مرتضى عليه السّلام به بيان مجموعه‌اى از فضائل اخلاقى پرداخته كه گزيده‌اى از آن را يادآور مى‌شويم:

١. سداد چيست؟ دفع زشتى با نيكويى.

٢. شرافت چيست؟ خدمت به همسايگان و برداشتن سختى از آنان‌[٣].

٣. جوانمرد كيست؟ آن‌كه داراى عفت و پاكدامنى است، از اموالش به نحو شايسته استفاده كند (به امور دينى خود رسيدن، استفاده مناسب از اموال، بلند سلام كردن و دوستى و محبّت با مردم).[٤]

٤. سخاوت چيست؟ بخشندگى در نادارى و دارايى.

[١] . معجم أحاديث الامام المهدي ٣/ ١٦٧.

[٢] . تاريخ اليعقوبي ٢/ ٢٠٦.

[٣] . حياة الامام الحسن ١/ ٣٤٣.

[٤] . تاريخ يعقوبى ٢٠٢.