روح از نظر دين، عقل و علم روحى جديد - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٦٠ - تفصيل ديگرى در بيان آراى دانشمندان در حدوث و قدم نفوس

بر جسمانيت روح دلالت دارد ولى شواهد عقلى بر تجرد آن دلالت مى‌كند. و الله اعلم بافعاله و احكامه.

تفصيل ديگرى در بيان آراى دانشمندان در حدوث و قدم نفوس‌

صاحب نظران در اين مقام گفته‌هاى مختلف و متعددى دارند كه در اينجا مناسب است جهت اطلاع، آنها را ذكر كنيم:

١- نفس قديم بالذات است، يعنى نفس خدا مى‌باشد- نغوذ بالله منه-

٢- نفس حادث ذاتى و قديم زمانى مى‌باشد و اين قول به چند نظر به فرعى ديگر منشعب مى‌شود، فان القائل بالقدم اما ان يقول بالقدم فى هذه السلسلة العرضية، كما يقول به التناسخية و اما ان يقول بالقدم فى السلسلة الطولية، و القائل الثانى اما ان يقول بقدمها بما هى نفوس جزئية، و اما ان يقول بقدمها بما هو عقل كلى و هو قول افلاطون.

فهذه اربعة اقوال من القائلين بالقدم.

٦- نفس حادث است و حدوث آن قبل از بدن است، چون از نفوس قبل از وجود ابدان آنها عهد و پيمان گرفته شده است.

٧- نفس با حدوث بدن حادث ميشود، نه قبل از آن، كه اكثر حكماء و متكلمين به آن معتقدند.

٨- نفس به حدوث بدن حادث مى‌شود، بلكه حدوث نفس به‌