روح از نظر دين، عقل و علم روحى جديد - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٦٨ - فصل چهاردهم حالات محتضر

به گونه‌اى فرو مى‌برد كه تمييز و تعقل خود را از دست مى‌دهد و خداوند آن را به مستى شراب تشبيه فرموده است لكن مستى شراب راحت‌آور و مستى مرگ دردناك است!!

٥- رَبِّ ارْجِعُونِ‌ لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً فِيما تَرَكْتُ.

٦- لَوْ لا أَخَّرْتَنِي إِلى‌ أَجَلٍ قَرِيبٍ فَأَصَّدَّقَ وَ أَكُنْ مِنَ الصَّالِحِينَ.

در موقع مردن مى‌خواهند دوباره، براى عمل صالح برگردند و اجل شان به تأخير بيفتد كه قبول نمى‌شود.

٧- يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِي إِلى‌ رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً فَادْخُلِي فِي عِبادِي وَ ادْخُلِي جَنَّتِي.

اى نفس با اطمينان بسوى پروردگارت برگرد در حاليكه (تو از خدا) راضى هستى و خدا از تو راضى ميباشد.

ارتباط اين آيه با مقام مورد بحث اين است كه اين خطاب در وقت مردن ميرسد نه در موقع بعث در قيامت و احتمال دوم مرجوع است.

٨- حَتَّى إِذا جاءَتْهُمْ رُسُلُنا يَتَوَفَّوْنَهُمْ قالُوا أَيْنَ ما كُنْتُمْ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ قالُوا ضَلُّوا عَنَّا وَ شَهِدُوا عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كانُوا كافِرِينَ.

دروغگويان بر خدا و تكذيب كنندگان به آيات او در موقع مردن، در جواب ملائكه، ميگويند (معبودهاى ما) از ما گم شدند و بر كفر خود گواهى ميدهند.

٩- الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظالِمِي أَنْفُسِهِمْ فَأَلْقَوُا السَّلَمَ ما كُنَّا نَعْمَلُ مِنْ سُوءٍ، بَلى‌ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ‌ ... الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ