روح از نظر دين، عقل و علم روحى جديد - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٢٣ - آيات قرآن چه دلالتى دارند؟

ربطى به محل بحث ما ندارد. در پايان كلام مى‌شود از آيه مباركه‌ «قالُوا يا وَيْلَنا مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا هذا ما وَعَدَ الرَّحْمنُ وَ صَدَقَ الْمُرْسَلُونَ» استفاده نمود كه عذاب برزخ يا از اول وجود نداشته و يا دائمى نبوده وگرنه از قبر و برزخ به خوابگاه (مرقد) تعبير نمى‌كردند. قدر مسلم اين است كه ضمير جمع در كلمه (قالوا) بسوى كفار برمى‌گردد نه به سوى همه مكلفين و الله اعلم.

و نيز توجه به اين مطلب ضرورى است كه انسانها ميثاق (چند دقيقه‌اى) عالم ذر خود را پس از تولد فراموش كرده و از احوال و اوضاع جهان پيشين روح كه چند هزار سال مى‌شود هيچ چيزى را به ياد نمى‌آورند. بنابراين مى‌شود گفت فراموشى دليل بر عدم حيات، شمرده نمى‌شود.

(فصل سوم) آياتى كه دلالت بر حيات و ثواب برزخى دارد:

١- وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتٌ بَلْ أَحْياءٌ وَ لكِنْ لا تَشْعُرُونَ‌ (بقره ١٥٤).

براى كسانى كه در راه خدا كشته مى‌شوند نگوييد كه مردگانند بلكه زندگانند و لكن شما آگاهى نداريد.

٢- وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتاً بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ‌ فَرِحِينَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ يَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُوا بِهِمْ مِنْ خَلْفِهِمْ أَلَّا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ‌ يَسْتَبْشِرُونَ بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ فَضْلٍ وَ أَنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُؤْمِنِينَ‌ (آل عمران ١٦٩- ١٧١).