روح از نظر دين، عقل و علم روحى جديد - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١١٢ - نظر عميقى به عالم ذر

تدريجاً ايجاد و اخراج گرديده باشد كه در اين صورت ايرادى لازم نخواهد آمد.

١٢- بنيه شرط حصول حيات، عقل و فهم است وگرنه بايد تجويز كرد كه هر ذره از ذرات غبار، عاقل، فهيم و مصنّف تصانيف زيادى در علوم دقيقه باشند! و اين تجويز منجر به خرافات و جهالتها مى‌شود. بنابراين بناچار بايد پذيرفت كه ذرات مذكور داراى بنيه و جثه‌ى مناسبى بوده‌اند، كه در اين صورت همه عرصه دنيا ظرفيت آن را نداشته تا چه رسد بتحقق دفعى‌شان در صلب آدم (ع).

جواب: حيات، عقل و فهم از اثر روح است نه از جسم و لذا مى‌گوئيم هر ذره مذكور روحش به او تعلق گرفته بوده و دليل بر نفى استعداد آن ذرات براى تعلق ارواح به آنها وجود ندارد.

و اينكه ما احتمال حيات و عقل و فهم هر ذره را در روى زمين نمى‌دهيم، حتى كوه‌ها بلكه اجسام كرات آسمانى را جامد و بى‌شعور مى‌دانيم، بخاطر اين است كه مى‌دانيم آنها فاقد روح مى‌باشند.

گذشته از اينها مورچه‌گان حيات دارند و قرآن از فهم و نطق آنها خبر مى‌دهد.

(قالَتْ نَمْلَةٌ يا أَيُّهَا النَّمْلُ ادْخُلُوا مَساكِنَكُمْ لا يَحْطِمَنَّكُمْ سُلَيْمانُ وَ جُنُودُهُ وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ)

علوم تجربى براى ميكروبها و حتى ويروسهاى ريزتر از مكروب‌ها كه از غايت كوچكى به چشم غير مسلح ديده نمى‌شوند زندگى را بطور قطعى ثابت نموده است.