روح از نظر دين، عقل و علم روحى جديد - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٩٢ - فصل شانزدهم ثواب و عذاب عالم قبر جسمانى است يا روحانى؟

گاهى مى‌گويند: آلت گيرنده ضبط صوت را در قبر مانده‌اند و ماشين آن را بيرون قبر آورده‌اند و پس از مدتى كه آزمايش كرده‌اند چيزى در آن ثبت نشده بود!

بعضى مى‌گويند: چنين كارى صورت گرفته ولى ناگهان صدايى بلند و ماشين بلندگو قطعه قطعه شده است.

ظاهراً اين قصه‌ها همه خيالى است.

ولى اگر يكى از اين دو عمل، يا شبيه آنها، با روشهاى دقيق‌تر علمى مكرر بعمل آيد و نتيجه منفى باشد آيا ميشود به جواب و مجازات روحانى قايل شويم، و جسمانى بودن اين دو را باطل بدانيم؟ ميگوييم نه، زيرا ممكن است مرده از خالص الايمان‌ها و خالص الكفرها نباشد، بلكه از طبقه متوسطها باشد، كه طبق بعضى از احاديث و نظريه شيخ مفيد و مجلسى (رحمهما الله) از آنان سؤال نمى‌شود، تا آنان جوابى بدهند و از مجازات هم به دور مى‌باشند.

ما هرچند اين قول را نپذيرفتيم، ولى نپذيرفتن امرى، به خاطر نداشتن دليل قوى چيزى است و باطل بودن آن چيز ديگر، بلى صحت قول مذكور محتمل است.

لكن اگر تجربه مذكور، بر خالص الايمان‌ها و خالص الكفرها، صورت گيرد و عدم جواب ميت و ثواب و عقاب او به طور قطعى منفى باشد، ميشود گفت سؤال و جواب و مجازات روحانى صرف است، ولى باز هم احتمال زنده شدن ميت در قبر است، مگر اينكه به‌