روح از نظر دين، عقل و علم روحى جديد - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٩٥ - فصل ششم عالم ذر
محمدا (ص) حيث دعاهم الى الله عز و جل فى الذر الاول[١].
وقتى خداوند خلق را در ذر اول آفريد آنان را صف به صف ايستاده نمود، محمد (ص) را برانگيخت، پس گروهى به او ايمان آورده و گروهى او را انكار نمودند.
از اين حديث و بعضى از احاديث هم مضمون آن، چند مطلب استفاده مىشود:
١- تقدم خلق ارواح بر اجسام آنها قبل از خلقت حضرت آدم (ع).
٢- وجود دو عالم ذر يكى پيش از حضرت آدم و ديگرى پس از او كه آيه و حديث سابق از آن بحث نموده است.
٣- در ذر اول تنها روح خاتم النبيين مبعوث شده و مردم را به ايمان دعوت فرموده ولى مردم دو دسته شدهاند جمعى مؤمن و جمعى كافر گرديدهاند، و در ذر دوم نيز چنين بودهاند هرچند در مرحله دوم همه متفقاً بلى شهدنا گفتهاند.
و اين احتمال وجود دارد كه هر پيامبر امت خود را به ايمان به خدا و خود دعوت نموده باشد. و اگر فرض شود كه تنها روح مطهر ختمى مرتبت بر تمام ذرات انسانها مبعوث شده باشد، خطاب هذا نَذِيرٌ مِنَ النُّذُرِ الْأُولى به آنان خالى از اشكال نيست، زيرا جمله (اين بيم دهندهاى است از بيمدهندگان پيشين) براى آنان مفهوم نبوده، ما فعلًا مفهوم (پيشين) را مىفهميم كه پس از امم و انبيا آنان به دنيا آمدهايم ولى آن وقت نه ما و نه امم ديگر آن را درك نمىتوانستيم مگر
[١] - بحار، ج ٥، ص ٢٣٤.